Вестник ToU
Педагогическая серия
search Найти
ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ЭЛЕМЕНТТЕРІ БАР БІЛІМ БЕРУ ПЛАТФОРМАСЫ АРХИТЕКТУРАСЫНЫҢ ТИІМДІЛІГІН БАҒАЛАУ
Аннотация
Заманауи білім беру кеңістігінде жасанды интеллект элементтері бар білім беру платформалары оқытудың сапасын жекелендіру мен жақсартуда шешуші рөл атқарады. Бұл мақалада білім беру процесінде жасанды интеллект қолданатын білім беру платформасы архитектурасының тиімділігін бағалау әдістемесі талқыланады. Мұндай шешімдерді сәтті жүзеге асыруға әсер ететін негізгі параметрлер, соның ішінде жүйенің бейімделу қабілеті, пайдаланушылармен өзара әрекеттесу, мазмұнды жекелендіру деңгейі және аналитикалық мүмкіндіктер талданады. Зерттеуде талдау, жобалау, модельдеу және эксперименттік тестілеу әдістері қолданылып, нәтижелері шығарылды. Талдау әдісі қолданыстағы білім беру платформаларын зерттеу және олардың тиімділігіне әсер ететін негізгі факторларды анықтау үшін қолданылады. Жобалау әдісі жасанды интеллект интеграциясы бар білім беру платформасының архитектуралық моделін жасауға мүмкіндік береді. Модельдеу әртүрлі пайдалану сценарийлерінде жүйенің өнімділігін бағалау үшін пайдаланылады, ал эксперименталды тестілеу жиналған деректер негізінде оның тиімділігін эмпирикалық түрде тексеру үшін қолданылады. Алынған нәтижелер жасанды интеллектіні білім беру орталарында пайдаланудың маңыздылығын растайды және оқытушылар, білім алуышлар, білім беру технологияларын әзірлеушілер мен цифрлық оқытуды зерттеушілер үшін пайдалы болуы айдан анық.
Автор
А. М. Әшімбекова
М. А. Ермаганбетова
Р.С. Ахитова
Ж.Е. Қожахмет
DOI
https://doi.org/10.48081/TJRY6707
Ключевые слова
білім беру процесі
білім беру платформасы
оқыту
студент
жасанды интеллект
Год
2025
Номер
Выпуск 3
Посмотреть статью Посмотреть журнал
THE ROLE OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE IN EDUCATIONAL PROCESS OF UNIVERSITY: TENDENCIES AND PERSPECTIVES
Аннотация
This article focuses on the impact of artificial intelligence (AI) on education, training, and corporate operations, exploring its role in higher education. The evolution of AI in education began in the 1960s, and important milestones were achieved, such as the development of early educational chatbots such as the Eliza and Scholar programs. Artificial intelligence technology has undergone limited development, but its recent growth has caused excitement and concern in the educational environment, especially after the global pandemic. A sociological study of students, professors, and administrators on the current use of artificial intelligence reveals a generally positive attitude, especially toward content creation and information evaluation. However, concerns remain about data privacy, security, and the potential for reduced teacher-student interaction. Despite the growing presence of artificial intelligence, most respondents believe that it should be supported rather than replaced by traditional learning methods. This article highlights the need to balance the potential of artificial intelligence with ethical considerations, such as preventing algorithmic bias, to improve data protection and the quality of education.
Автор
Gulden N. Akbayeva
Nurmambek Ramashov
DOI
https://doi.org/10.48081/ZRLD9207
Ключевые слова
artificial intelligence
educational process
artificial intelligence integration
ethical approaches
trends
data privacy
quality of education
prospects
perspectives
Год
2025
Номер
Выпуск 3
Посмотреть статью Посмотреть журнал
MUSEUMS CULTURAL AND EDUCATIONAL POTENTIAL IN BIOLOGY INSTRUCTION
Аннотация
Contemporary museums and educational institutions share similar operational methods and possess chances for collaboration and engagement. University and school museums, along with historical and local history institutions, possess valuable experience in orchestrating cultural and educational activities, serving as distinctive platforms for the execution of educational programs, lessons, and extracurricular endeavours (such as excursions, lectures, exhibitions, local history trips, and the implementation of school scientific projects within museums).The museum exhibition emphasises the representation of natural things within specific natural environments. Their structure and content replicate natural processes within the ecosystem, facilitating a comprehensive examination of biological patterns, the establishment of a scientific perspective, and the enhancement of students' cognitive engagement. This offers options for implementing museum lessons on biology and extracurricular activities. The article analyses data from the practical experiences of 90 teachers regarding their competence in utilising the resources of natural science museums within the educational process, their perceptions of the role of these museums in enhancing students' knowledge quality, and their understanding of the organisation of collaboration between schools and museums. Educators favourably assess the incorporation of natural objects in the educational process for cultivating topic knowledge and enhancing students' cognitive engagement. The findings of the performed investigations indicated an issue in the relationship between museums and schools, highlighting the necessity for teacher training in utilising natural science museum holdings.
Автор
Aliyassova V
Kirik Y
Tarasovskaya N
Baimurzina B
Assylbekova G
DOI
https://doi.org/10.48081/POHP3619
Ключевые слова
museum
educational potentiall
learning
natural science collections
school
Год
2025
Номер
Выпуск 3
Посмотреть статью Посмотреть журнал
ПРИМЕНЕНИЯ ПРОЕКТНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ ДЛЯ РАЗВИТИЯ ТРАНСВЕРСАЛЬНЫХ НАВЫКОВ МЛАДШИХ ШКОЛЬНИКОВ МАЛОКОМПЛЕКТНЫХ ШКОЛ
Аннотация
Современная образовательная парадигма направлена на формирование у учащихся не только предметных знаний, но и универсальных компетенций, способствующих успешной адаптации в обществе и профессиональной деятельности. Особенно актуальна эта задача для малокомплектных школ, где ограниченные ресурсы, нехватка педагогических кадров и разновозрастной состав классов требуют инновационных подходов к обучению. Одним из таких методов является проектная деятельность, которая позволяет интегрировать знания из разных предметных областей и способствует развитию трансверсальных навыков, включая критическое мышление, коммуникацию, креативность, командную работу и самоорганизацию. В статье представлен анализ отечественного и зарубежного опыта применения проектного обучения в малокомплектных школах, а также описаны результаты педагогического эксперимента, проведенного с целью оценки эффективности данного подхода. В исследовании участвовали младшие школьники, разделенные на экспериментальную и контрольную группы, что позволило выявить влияние проектного обучения на формирование ключевых компетенций. Анализ полученных данных показал, что учащиеся, обучавшиеся с использованием проектной деятельности, демонстрируют более высокий уровень самостоятельности, инициативности и коммуникативных навыков по сравнению с учениками, обучавшимися традиционными методами.
Автор
Ж. У. Дагарова
С. Қ. Абильдина
М. Н. Шаяхметова
Ж. Н. Садуова
DOI
https://doi.org/10.48081/UGJC1178
Ключевые слова
проектная деятельность
трансверсальные навыки
младшие школьники
малокомплектные школы
проектное обучение
самоорганизация
креативность
командная работа
Год
2025
Номер
Выпуск 3
Посмотреть статью Посмотреть журнал
РУХАНИ АДАМГЕРШІЛІК ҚҰНДЫЛЫҚТАР-БОЛАШАҚ МАМАНДАРДЫ ЖЕТІЛДІРУДІҢ МАҢЫЗДЫ КӨРСЕТКІШІ РЕТІНДЕ
Аннотация
Мақалада рухани адамгершілік құндылықтар болашақ мамандарды жетілдірудің маңызды көрсеткіші ретінде қарастырылған. Қазіргі таңда қоғамның әлеуметтік, этникалық, діни және мәдени жағдайында рухани-адамгершілік құндылықтар негізінде оқыту мен тәрбие беру мемлекеттік білім беру саясатының маңызды басымдылығына айналды. Елді жаңғыртудың негізгі факторы білім беру ұлттық келісімнің, қоғамның имандылығының, тұлғаның рухани бай болуы мен соның негізінде Қазақстан Республикасының мемлекеттілігін нығайтудың кепілі болуды көздейді. Жеке тұлғаның рухани-адамгершілік дамуы – әлеуметтену процесінде жүзеге асырылатын жеке тұлғаның құндылық-семантикалық саласының дәйекті түрде кеңеюі мен нығаюы, адамның дәстүрлі адамгершілік негізінде бағалау және саналы түрде өзіне, басқа адамдарға, қоғамға, мемлекетке, Отанға, жалпы әлемге деген қатынасының нормалары мен адамгершілік идеалдарды құру қабілетінің қалыптасуымен сипатталады. Осы ретте біз өз мақаламызда болашақ мамандарды жетілдірудің маңызды көрсеткіші ретінде – рухани адамгершілік құндылықтар мәселесін жан-жақты қарастыруға әрекет жасадық. Зерттеу жұмысы барысында болашақ әлеуметтік педагогтардың рухани-адамгершілік құндылықтарын анықтау мақсатында М.И.Шилованың «Жастардың рухани-адамгершілік құндылықтары» әдістемесі мен қосымша сұрақтар қолданылды. Алынған нәтижелерге сандық және сапалық талдау жасалды. Осылайша, рухани-адамгершілік құндылықтар болашақ мамандарды жетілдіруде білім беру жүйесінің әлеуметтік тапсырысының маңызды көрсеткіші болып табылады.
Автор
А.Б.Ерментаев1, Е.Н.Қаржаубай2, Ж.О.Небесаева3 , Г.Ж.Саттар4 Г.Б.Курмангазина5
DOI
https://doi.org/10.48081/VGGL3726
Ключевые слова
рухани құндылықтар, адамгершілік, құндылық, адамгершілік құндылықтар, маман, болашақ маман, көрсеткіш.
Год
2025
Номер
Выпуск 3
Посмотреть статью Посмотреть журнал
MULTI-ETHNIC ENVIRONMENT AS A FACTOR IN THE IMPLEMENTATION OF MULTICULTURAL EDUCATION OF FUTURE TEACHERS IN THE UNIVERSITY ENVIRONMENT
Аннотация
The education system faces a serious mission - to prepare the younger generation for life in the conditions of globalization, and therefore - in a multicultural world. It is logical that in multi-ethnic spaces the most acceptable and promising model is multi-ethnic education, which is an integral part of modern education with the exception of individual education systems. The main goal in such an education model is the formation and development of communicative and ethnopedagogical competence of students. Multicultural education of future teachers is carried out within the framework of the cultural and educational life of the region using the pedagogical potential of the surrounding socio-cultural environment in the educational process. The implementation of polyethnic education requires the functioning of a polyethnic environment not only within society but also within the educational space. It is crucial to define the content and essence of the polyethnic educational environment. Its influence on learners extends beyond personal qualities and behavior to include external factors such as the surrounding environment, social relationships, and activities. All these factors must be considered to work effectively with students. A number of studies have proven that the object of a teacher’s influence is not the student, not his qualities or behavior, but the conditions in which he lives.
Автор
A. Temirgalinova
DOI
https://doi.org/10.48081/OKZF6303
Ключевые слова
Keywords: multiethnic environment, educational environment of the university, communicative and ethnopedagogical competence, future teachers, multiethnic society, multicultural society, personality, ethnicity.
Год
2025
Номер
Выпуск 3
Посмотреть статью Посмотреть журнал
ЗЕРТТЕУШІЛІК ІС-ӘРЕКЕТ АЛАҢЫНДА ШЫҒАРМАШЫЛЫҚ ҚАБІЛЕТТІ ДАМЫТУ ДИДАКТИКАСЫ
Аннотация
Аталмыш мақалада баланың шығармашылық қабілетін дамыту теориясы мен практикасы, зерттеушілік жоба технологиясын пайдалану парадигмасы, құралдары, ғылыми-дидактикалық негіздері қарастырылған. Ұсынылып отырған мақалада баланың шығармашылық қабілетін зерттеушілік жоба технологиясы арқылы дамыту түрлері жайында ақпараттар жинақталған. Жұмыс барысында зерттелген ғылыми еңбектердегі мектепке дейінгі жастағы баланың шығармашылық қабілетін дамытуға қатысты ғылыми-дидактикалық тұжырымдар зерделеніп, жинақталып, мақалада орын алған.Теория және практика үдерісіндегі баланың шығармашылық қабілетін зерттеушілік жоба технологиясы арқылы дамыту көріністерінің біршама бірліктері сараланып, қазіргі білім беру жүйесіне енгізілген зерттеушілік жоба технологиясының маңыздылығы аталынған. Дамыту мен тәрбиелеу үдерісінде практиканы іске асыру жайындағы дефиницияға қатысты біршама ұғымдарға, анықтамаларға шолу жасалынған, талданып, жинақталып, Дж. Дьюидің идеясын кең көлемде ашуға ұмтылыс жасалынған.Мақалада баланың шығармашылық қабілетін дамыту құралы - зерттеушілік жоба технологиясы екенінің мән-мағынасына қатысты зерттеу барысында айқындалған ұстанымдар аталып өтілген. Зерттеушілік жоба технологиясы мектепке дейінгі жастағы балалардың дамыту құралы ретіндегі мәселе жан-жақты айқындалып, түйінді идеялар сомдалған. Қазіргі мектепке дейінгі білім беру үдерісінде орындалатын зерттеушілік жоба технологиясының түрлері мектепке дейінгі жасағы балалардың ерекшеліктеріне бейімделінетін формалары ұсынылған: зерттеушілік жоба технологиясы, шығармашылық зерттеушілік жоба технологиясы, нормативтік зерттеушілік жоба технологиясы деп жіктелген форматы мақалада көрініс тапқан.
Автор
З.Е. Жумабаева
А.А.Шаяхметова
Г.М. Кажикенова
DOI
https://doi.org/10.48081/GTJR6038
Ключевые слова
шығармашылық қабілет
дамытудың дидактикасы
зерттеушілік жоба технологиясы
«іс-әрекет арқылы оқыту» концептісі
Год
2025
Номер
Выпуск 3
Посмотреть статью Посмотреть журнал
МӘДЕНИЕТАРАЛЫҚ ҚҰЗЫРЕТТІЛІК ТҮСІНІГІ, МОДЕЛЬДЕРІ ЖӘНЕ МАЗМҰНЫ
Аннотация
Тұлғаны дамыту – білім берудің негізгі тақырыбы мен мақсаты. Көпмәдениетті қоғамда тиімді жұмыс істеу қабілеті тұлға дамуының орталық аспектісі болып табылады. Бұл білім берудің негізгі мақсаттарының бірі.Әлемнің мәдени әртүрлілігін түсіну үшін алған маңыздылығына байланысты тиімді мәдениетаралық қарым-қатынас бүгінде басымдыққа айналды. Иммиграция, урбанизация, халықаралық жұмыспен қамту, оқу алмасу бағдарламалары және шетелдік сапарлардың жеңілдігі әртүрлі мәдениеттер арасындағы күнделікті байланыстарды жеңілдетеді. Осылайша, бұл тақырып ғылымның көптеген салаларға қатысты, соның ішінде әлеуметтану, философия, мәдениеттану, психология, педагогика және т. б. Бұл мақаланың мақсаты мәдениетаралық коммуникация және мәдениетаралық құзыреттілік ұғымдарын анықтау, сондай-ақ мәдениетаралық құзыреттілік модельдерін талдау және кейіннен мәдениетаралық құзыреттілік мазмұнын қалыптастыру, оның ішінде мәдениетаралық құзыреттіліктің өзіндік моделін жасау болып табылады. Мақалада мәдениетаралық коммуникация және мәдениетаралық құзыреттілік ұғымдарды қарастырылады. Бұл ұғымдар арасындағы иерархиялық байланыс пен өзара тәуелділік анықталады. Қазақстандық және шетелдік ғалымдардың еңбектерінде сипатталған анықтамалар назарға алынады. Сондай-ақ, мақалада мәдениетаралық құзыреттіліктің мазмұны қарастырылған. Атап айтқанда, батыс зерттеушілері әзірлеген мәдениетаралық құзыреттілік ұғымдары мен модельдері талданды. Авторлар осы модельдердің жіктелуі мен мазмұнын қарастырды. Алынған мәліметтер негізінде авторлар мәдениетаралық құзыреттіліктің өзіндік моделін жасады.
Автор
Абетанов Диас Нурланбекович
Жуматаева Енгилика
Беисова Алмагуль Еренбаковна
DOI
https://doi.org/10.48081/MLII3835
Ключевые слова
мәдениетаралық коммуникация
мәдениетаралық құзыреттілік
мәдениетаралық құзыреттілік моделі
мәдениетаралық құзыреттілік компоненттері
мәдениетаралық құзыреттілік мазмұны
Год
2025
Номер
Выпуск 3
Посмотреть статью Посмотреть журнал
МЕТОДИЧЕСКИЕ РЕКОМЕНДАЦИИ ДЛЯ ПЕДАГОГИЧЕСКИХ ВУЗОВ ПО РЕАЛИЗАЦИИ ПРОГРАММЫ HONORS COLLEGE
Аннотация
Статья посвящена разработке методических рекомендаций для педагогических вузов, ориентированных на внедрение моделей академического превосходства, таких как Honors College. В условиях трансформации современного образования и повышения требований к качеству подготовки педагогических кадров подчёркивается необходимость перехода от традиционных подходов к более гибким, индивидуализированным образовательным траекториям. Honors College рассматривается как инновационная модель, обеспечивающая комплексное развитие студентов через интеграцию исследовательской, проектной и лидерской деятельности, а также активное использование цифровых образовательных технологий. Анализируется теоретико-методологическое обоснование данной модели и обобщается международный опыт её реализации, с акцентом на адаптацию к казахстанскому образовательному контексту. Особое внимание уделено вопросам формирования у студентов педагогических вузов профессиональных и личностных компетенций, включая развитие лидерских качеств, критического мышления и цифровой грамотности. Представлен практический опыт реализации программы Honors College в Казахском национальном педагогическом университете имени Абая, включающий примеры организации учебного процесса, менторской поддержки и вовлечения студентов в международные образовательные инициативы. На основе анализа сформулированы конкретные рекомендации для вузов по проектированию, запуску и сопровождению аналогичных программ. Подчёркивается, что внедрение модели Honors College способствует формированию образовательного пространства нового поколения, направленного на подготовку педагогов, способных эффективно действовать в условиях цифровизации, глобализации и постоянных изменений в образовательной среде.
Автор
М.А.Абсатова1
Д.Н. Билялов2
Б.М. Нарбекова3
Ш.Ж. Колумбаева4
DOI
https://doi.org/10.48081/BNIS5698
Ключевые слова
академическое превосходство
лидерские компетенции
цифровые технологии
образование
психолого-педагогическая поддержка
Год
2025
Номер
Выпуск 3
Посмотреть статью Посмотреть журнал
The use of artificial intelligence in English language teaching
Аннотация
The article is devoted to the use of artificial intelligence (AI) in teaching English in secondary schools. The possibilities of using AI to personalize the educational process, automate knowledge assessment, interaction with students and developing of their communication skills are considered. The article presents the use of technologies such as intelligent platforms, automated knowledge assessment systems, chatbots and virtual assistants for speaking practice. These tools allow individualize the approach to each student, taking into account their level of knowledge, needs and personal pace of learning. The article discusses the important role of AI in ensuring continuous and effective learning, accessibility of resources and adaptation of materials to different styles of information perception. The introduction of AI is expected to significantly improve the quality of education and the effectiveness of training within the framework of the Concept of AI Development in the Republic of Kazakhstan for 2024-2029. Based on experimental data, it is shown that the use of AI tools improves student performance, increases their motivation and helps develop confidence in oral speech. Such technologies help improve the educational process and prepare students for the modern requirements of the digital age.
Автор
Егинбаева Ж.Ш., Пиговаева Н.Ю., Чех Т., Кошкимбаева Р.Х., Оразалиева Р.Б.
DOI
https://doi.org/10.48081/YYAJ2346
Ключевые слова
artificial intelligence, English language teaching, personalization of the educational process, automation of knowledge assessment, chatbots, virtual assistants.
Год
2025
Номер
Выпуск 3
Посмотреть статью Посмотреть журнал