Вестник ToU
Педагогическая серия
search Найти
МЕКТЕПКЕ ДЕЙІНГІ БІЛІМ БЕРУ ЖҮЙЕСІНДЕ НЕЙРОПЕДАГОГИКАНЫҢ МҮМКІНДІКТЕРІ МЕН ОНЫҢ ОҚУ ҮДЕРІСІНЕ ЫҚПАЛЫ
Аннотация
Зерттеуде нейропедагогиканың жаңа мүмкіндіктері мен оны оқытудың мақсаттары, міндеттері және ерекшеліктері қарастырылған. Мектепке дейінгі білім беру жүйесінде нейропедагогиканың білім беру теориясы мен практикасы үшін қосатын жаңа білім саласы негізінде ғылыми дамуының қажеттілігі атап өтіледі. Нейропедагогиканы зерттеуші ғалымдардың еңбектері негізінде оның даму және оқу тәжірибесіне ену тарихы, нейроғылымдар аясындағы соңғы деректер, нейробілім нәтижелерінің негізінде балалардың жеке ерекшеліктерін ескеру мүмкіндіктері баяндалады. Баланың танымдық және жеке дамуына бағытталған білім беру үдерісін ұйымдастыру үшін маңызды нейропедагогиканың негізгі идеялары сипатталады. Нейропедагогика мидың атқаратын рөлін қарастыратындықтан, оқу үдерісінде тікелей баланың танымдық және жеке тұлғалық дамуына бағытталғандығы туралы айтылып, нейропедагогиканың негізгі параметрлерге жауап берудегі маңыздылығына талдау жасалған. Нейропедагогика ми туралы басқа ғылымдармен байланысын ескере отырып, мидың білім мен дамудағы психологиялық үдерістерін ұйымдастыруда теориялық және практикалық білімді қолдану мүмкіндіктерін қарастыруға мүмкіндік береді. Мақаланың тәжірибелік бөлімінде нейропедагогикалық жаттығулар негізінде бағдарлама құрылып, оның тиімділігін анықтау мақсатында диагностика жүргізілді. Бағдарламаның тиімділігі эксперименттік және бақылау топтарындағы тәрбиеленушілердің когнитивті, әлеуметтік, эмоционалды даму деңгейімен анықталды.
Автор
Ж.А. Шажабаева
А.А. Алимбекова
А.И.Булшекбаева
Ғ.Б.Саржанова
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF2090
Ключевые слова
нейропедагогика, мектепке дейінгі білім, нейроғылым, танымдық дамуы, оқыту үдерісі, мектепке дейінгі ұйым
Год
2026
Номер
Выпуск 2
Посмотреть статью Посмотреть журнал
Оқушылардың құндылықтық әлеуетін дамыту құралы ретінде әлеуметтік-экологиялық білім беру
Аннотация
Мақалада әлеуметтік даму парадигмаларын қайта қарауды талап ететін жаһандық экологиялық дағдарыс жағдайында экологиялық білім берудің заманауи тәсілдері талданады. Авторлар білім беру процестеріне технологиялық және моральдық аспектілерді интеграциялау арқылы экологиялық сананы қалыптастыру қажеттілігін негіздейді. Мақалада Қазақстан Республикасындағы ауа мен судың ластануы және тұрмыстық қалдықтарды қайта өңдеудің төмен деңгейі сияқты негізгі экологиялық мәселелер қарастырылып, экологиялық білімнің маңыздылығы көрсетілген. Сондай-ақ, экологиялық тәрбиені дамытудың тарихи негіздері, оның ішінде 1998 жылы Экологиялық білім беру тұжырымдамасын қабылдау және экологиялық мәдениетті насихаттаудағы үкіметтік емес ұйымдардың рөлі көрсетілген. Қазіргі таңда экологиялық дағдарыс пен климаттың жаһандық өзгеруі Қазақстан Республикасындағы ең өзекті мәселелердің бірі болып табылады. Бұл мәселелерді шешуде басты рөл атқаратын факторлардың бірі – экологиялық білім беру және экологиялық сананы қалыптастыру болып отыр. Әсіресе, биология, химия және география сабақтарында экологиялық мәдениетті дамыту жас ұрпақты жауапты табиғат қорғаушысына айналдырудың негізгі құралы болып табылады. Қазақстанның қоршаған ортасына төнген қауіптер, соның ішінде ауаның, судың және топырақтың ластануы, тұрмыстық қалдықтарды өңдеудің төмен деңгейі жас ұрпақтың экологиялық білімін жетілдіру қажеттілігін арттырады. Мақалада жоғары сынып оқушылары арасында экологиялық білім берудің белсенді әдістерінің тиімділігін бағалау үшін жүргізілген эксперименттің нәтижелері келтірілген, мысалы, жобалық оқыту, квесттер, экскурсиялар. Зерттеу эксперименттік топтағы білім мен экологиялық мінез-құлықтың айтарлықтай жақсарғанын көрсетеді, бұл экологиялық жауапкершілікті арттыруда белсенді оқытудың тиімділігін растайды. Авторлар экологиялық саналы мінез-құлықты қалыптастыру және тұрақты дамуға қол жеткізу үшін жүйелі және үздіксіз экологиялық білім беру қажет деген қорытындыға келді.
Автор
Кошербаева Шынар Слямбековна
Карбаева Шолпан Шайкеновна
Ибрагимова Зейнеб Амантаевна
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF2082
Ключевые слова
экологиялық білім
экологиялық сана
тұрақты даму
жобалық қызмет
экологиялық жауапкершілік
Қазақстан Республикасы
Год
2026
Номер
Выпуск 2
Посмотреть статью Посмотреть журнал
МОБИЛЬДІ ҚОСЫМШАЛАРДЫ МАТЕМАТИКАДА ҚОЛДАНУДАҒЫ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ МӘСЕЛЕЛЕР
Аннотация
Бұл мақала математика пәнін оқытуда мобильді қосымшаларды қолданудың педагогикалық аспектілерін жан-жақты талдауға арналған. Қазіргі заманғы цифрлық технологиялардың білім беру үдерісіне интеграциялануы білім сапасын арттыруға жаңа мүмкіндіктер ашуда. Алайда, бұл үдеріс көптеген әдістемелік, техникалық және педагогикалық кедергілермен қатар жүруде. Мақалада мобильді қосымшалардың математиканы оқытудағы артықшылықтары мен шектеулері жан-жақты қарастырылады. Олардың ішінде күрделі математикалық ұғымдарды түсінуді жеңілдету, оқушылардың мотивациясын арттыру, графиктерді визуализациялау және есептерді автоматтандырылған түрде шешу сияқты мүмкіндіктер ерекше атап өтілді. Wolfram Alpha, GeoGebra, Mathway сияқты қосымшалардың интерактивтілікті қамтамасыз ететіні, ал Kahoot, Quizizz сияқты платформалардың геймификация арқылы білім беру тиімділігін арттыратыны зерттелді. Сонымен қатар, мақалада мобильді технологияларды қолданудың қиындықтары мен шектеулері де анықталған. Педагогтердің цифрлық сауаттылығының төмендігі, әдістемелік ұсынымдардың жеткіліксіздігі, қосымшалардың кейбір маңызды функцияларының болмауы және техникалық қиындықтар басты кедергілер ретінде көрсетілген. Әсіресе, мобильді қосымшаларға тәуелділік оқушылардың математикалық есептерді өздігінен шешу қабілеттерін төмендетуі мүмкін екендігі атап өтілді. Зерттеу нәтижелері білім беру сапасын арттыру және мобильді технологиялардың әлеуетін толық пайдалану бағытында маңызды шешімдер ұсынады.
Автор
Дайырбеков Серік Сансызбайұлы
Алмат Айжан Шүкірқызы
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF2078
Ключевые слова
мобильді қосымшалар
цифрлық құзыреттілік
педагогикалық мәселелер
цифрлық технологиялар
мобильді оқыту
Год
2026
Номер
Выпуск 2
Посмотреть статью Посмотреть журнал
ЭЛЕКТРОННЫЕОБРАЗОВАТЕЛЬНЫЕ РЕСУРСЫ НА УРОКАХ ФИЗИКИ КАК СРЕДСТВО ФОРМИРОВАНИЯ КЛЮЧЕВЫХ КОМПЕТЕНЦИЙ УЧАЩИХСЯ
Аннотация
В условиях цифровой трансформации образования образовательные электронные ресурсы (ОЭР) становятся неотъемлемой частью учебного процесса, обеспечивая его интерактивность, адаптивность и доступность. В данной статье рассматриваются ключевые аспекты применения образовательных электронных ресурсов в обучении физике, их влияние на развитие ключевых компетенций учащихся, повышение мотивации и индивидуализацию образовательного процесса. Проведен анализ предпочтений учителей физики в использовании различных видов ОЭР, в том числе видеоуроков, виртуальных лабораторий, онлайн-тестирования, интерактивных симуляций и электронных учебников. Представлены результаты опроса, позволяющие распространенность и эффективность использования цифровых инструментов в образовательной практике. Отмечено, что наиболее востребованными являются видеоуроки и виртуальные лабораторные работы, тогда как интерактивные симуляции и специализированные приложения применяются значительно реже. Сделан вывод о необходимости дальнейшей адаптации цифровых образовательных ресурсов к учебным программам, повышения уровня цифровой грамотности педагогов и разработке боле интерактивных и адаптивных инструментов, способствующих углубленному изучению физических явлений. Выявленные тенденции подчеркивают значимость использования ОЭР в образовательном процессе и необходимость совершенствования методик их внедрения для повышения качества физического образования.
Автор
Алидаров Р.К.
Сейтханова А.К.
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF2076
Ключевые слова
образовательные электронные ресурсы
ОЭР
ключевые компетенции
интерактивные симуляции
урок физики
виртуальные лабораторные работы
онлайн-тестирование
Год
2026
Номер
Выпуск 2
Посмотреть статью Посмотреть журнал
ПЕДАГОГИЧЕСКИЕ АСПЕКТЫ ПРИМЕНЕНИЯ ИННОВАЦИОННЫХ ТЕХНОЛОГИЙ В ОБУЧЕНИИ КАЗАХСКОЙ ДЕТСКОЙ ЛИТЕРАТУРЕ
Аннотация
В эпоху цифровизации образования внедрение современных технологий в преподавание казахской детской литературы становится важным элементом учебного процесса. Данное исследование направлено на анализ влияния цифровых образовательных ресурсов на уровень читательской грамотности и вовлеченности учащихся. Проведенный сравнительный анализ традиционных и цифровых методик преподавания выявил, что использование мультимедийных платформ, интерактивных образовательных технологий и цифровых библиотек способствует повышению интереса к литературе, развитию аналитического мышления, критического восприятия текста и формированию комплексного подхода к анализу художественного произведения. Однако существует риск поверхностного восприятия информации из-за гипертекстуальности, фрагментарности подачи материала, доминирования визуального контента и снижения роли текстового анализа. В связи с этим обоснована необходимость разработки сбалансированных методик, сочетающих традиционные литературоведческие подходы с цифровыми инструментами, включая геймификацию, виртуальные экскурсии и онлайн-дискуссии. Особое внимание уделено адаптации цифровых технологий к образовательным условиям сельских школ, где доступ к инновационным ресурсам ограничен. Полученные результаты подчеркивают значимость комплексного подхода, позволяющего сохранить культурное наследие, повысить уровень читательской грамотности учащихся и расширить возможности персонализированного обучения, учитывающего индивидуальные особенности восприятия информации.
Автор
Р.Қ.Жетібай
А.М.Нурбаева
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF2056
Ключевые слова
цифровые технологии, казахская детская литература, читательская грамотность, мультимедийные ресурсы, педагогические стратегии, цифровизация образования.
Год
2026
Номер
Выпуск 2
Посмотреть статью Посмотреть журнал
ВНЕДРЕНИЕ ИСКУССТВЕННОГО ИНТЕЛЛЕКТА В ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫЙ ПРОЦЕСС: РЕАЛИИ И ПЕРСПЕКТИВЫ.
Аннотация
Технологическое развитие искусственного интеллекта постепенно упростило его внедрение в различные области. В частности, интеграция искусственного интеллекта в медицинское образование стала значимой тенденцией, сопровождающейся важными научными открытиями. В связи с этим возникает необходимость комплексного обзора и анализа современного состояния исследований в данной сфере. Медицинское образование должно адаптироваться к требованиям общества и современным моделям практики. В XXI веке система высшего медицинского образования претерпевает значительные изменения, направленные на подготовку компетентных специалистов. Ожидается, что искусственный интеллект окажет существенное влияние не только на содержание образовательных программ, но и на методы их реализации. С учетом потенциала искусственного интеллекта в снижении затрат на медицинское образование и повышении эффективности обучения студентов важно продолжать изучение его роли как инструмента академической поддержки. В нашем исследовании рассматриваются современные стратегии внедрения искусственного интеллекта в образовательные программы бакалавриата, а также возможные вызовы, связанные с его использованием.
Автор
Айдарханова Анар Интыкбаевна
Мусина Айман Аяшевна
Мубараков Акан Мукашевич
Айдархан Ербол Маратұлы
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF2075
Ключевые слова
искусственный интеллект
персонализированное обучение
этика
медицинское образование
адаптивные технологии
Год
2026
Номер
Выпуск 2
Посмотреть статью Посмотреть журнал
БОЛАШАҚ ФИЗИКА МҰҒАЛІМДЕРІНІҢ STEM-ҚҰЗЫРЕТТЕРІН ЖОБАЛЫҚ ОҚЫТУ НЕГІЗІНДЕ ҚАЛЫПТАСТЫРУ
Аннотация
Әр елдің білім беру бағдарламасы өздерінің тарихи қалыптасқан білім беру жүйесімен, салт-дәстүрімен, ұлттық құндылықтарымен біте қайнасқан өзіндік ерекше болмысқа ие болады. Дегенмен, инновациялық даму көшінен қалып кетпеу үшін әр елдің білім жүйелері үнемі білім беру бағдарламасына сырттан келген озық жүйені енгізіп отыруға мәжбүр болады. Бұл жағдайды біздің ел де бастан кешіріп, батыстың STEM атты жаратылыстану бағытындағы пәндердің кіріктірілген жүйесін оқытуды енгіздік. Жаңа интегративті білім беру тәсіліне қатысты білім саласындағы қызметкерлер арасында көптеген сұрақтар өзінің нақты жауабын әлі таппағанына қарамастан кейбір оқу орны, кейбір мектептер осы пәнді оқытуды бастап кетті. STEM тәсілі бойынша сабақ жүргізудің нақты оқу бағдарламасы бар ма? Бұл тәсіл бойынша сабақ кімдер оқыта алады? Бұл тәсілді меңгерген мұғалім қандай біліммен қаруланып, қандай дағдылар мен құзыреттерді меңгерген болу керек?- деген сұрақтардың нақты жауабы жоқ. Еліміздегі мектептер STEM тәсілі бойынша сабақ оқытуға кірісіп кетті. Тіпті жаңа ашылып жатқан жеке меншік мектептер «STEM сабағын тереңдетіп оқытамыз» деген сөзді жарнама ретінде қолданып, STEM кабинеттерін ашты. Бұл STEM кабинетіне қойылатын бірыңғай талап-ережелер әлде де толық емес. Міне, осы айтылған мәселелерді шешіп, бір жүйеге салу мақсатында, университет қабырғасында болашақ STEM тәсілі бойынша сабақ жүргізетін мұғалім даярлайтын курстың бағдарламасы жасалды. Жаратылыстану-педагогикалық бағытытта оқитын студенттерді осы бағдарлама бойынша оқытудамыз. Бағдарлама сапасын, оның қаншалықты тиімді болғанына педагогикалық зерттеулер жүргізіліп, оның нәтижесін осы мақалада ұсынып отырмыз.
Автор
Жармуханбетов Серик Бегалиевич
Орманова Гания Кемаловна
Абдрахманова Хадиша Кеңесовна
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF2079
Ключевые слова
STEM
құзырет
оқу бағдарламасы
жобалық оқыту
болашақ STEM мұғалімі
кәсіби дағды
Год
2026
Номер
Выпуск 2
Посмотреть статью Посмотреть журнал
ЦИФРЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАРДЫҢ ЖАСТАРДЫҢ МӘДЕНИ ҚҰНДЫЛЫҚТАРЫНЫҢ ТРАНСФОРМАЦИЯЛАНУЫНА ЫҚПАЛЫ: ТЕОРИЯЛЫҚ-ТҰЖЫРЫМДАМАЛЫҚ ШОЛУ
Аннотация
Бұл мақала цифрлық технологиялардың жастардың мәдени құндылықтарының трансформациялануына ықпалын зерттеуге арналған теориялық-тұжырымдамалық шолу болып табылады. Жылдам дамып отырған цифрландыру жағдайында онлайн ортаға анағұрлым шоғырландырылған топ ретінде жас ұрпаққа ерекше назар аударылуда. Жұмыстың мақсаты цифрлық жағдайында құндылық көзқарастары мен мінез-құлық үлгілерінің өзгеруін сипаттайтын негізгі ғылыми тұғырлар мен эмпирикалық мәліметтерді жүйелеу және талдау болып табылады. Зерттеу жетекші ғалымдардың еңбектеріне шолу жасауға негізделген және Қазақстандағы екі буын өкілдері арасында жүргізілген сандық сауалнаманың нәтижелерімен расталған. Жүргізілген талдау әлеуметтік-бағдарланған және ұжымдық құндылықтардан индивидуалистік, гедонистік және фрагменттелген бағдарларға едәуір өзгерісті анықтады. Бұл кәсіби құндылықтардың (онлайн өз бетінше білім алу), азаматтық белсенділіктің (онлайн белсенділікке ауысу) және мәдени тұтынудың (белсенді цифрлық тынығудан енжарға) трансформациясынан көрініс табады. Цифрлық технологиялардың әсері екіұшты, өйткені ол космополиттік көзқарастардың қалыптасуына ықпал ете алады, осылайша гибридті мәдени дүниетанымды құру арқылы ұлттық бірегейлікті де нығайта алады. Сонымен қатар, әсер біркелкі емес деуге болады және әлеуметтік, экономикалық, географиялық және психологиялық факторларға тәуелді, ал бұл өз кезегінде жастардың «идеалистер», «прагматиктер», «дәстүршілдер» сияқты түрлі топтарға бөлінуіне әкеледі. Сауалнама нәтижелері тіпті аға буын өкілдері арасында да онлайн форматтағы қарым-қатынас жанды қарым-қатынасты едәуір алмастырғанын көрсете отырып, бос уақыт тәжірибесі мен құндылық бағдарларында ұрпақтар арасындағы терең айырмашылықты дәлелдеді. Мақаланың қорытындылары цифрлық тәуелділік пен зияткерлік деградациямен байланысты тәуекелдерді азайтуға және жаңа ұрпақты дамыту үшін мүмкіндіктерді арттыруға бағытталған білім беру және мәдени саясатты әзірлеу үшін өте маңызды.
Автор
М.Ж. Байтанатова
А.Уалиханова
Г.А. Спатаева
М.О. Искакова
Г.Д. Махамбетова
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF2077
Ключевые слова
цифрлық технологиялар
мәдени құндылықтар
бос уақыт
ұрпақтар айырмашылығы
онлайн-платформалар
индивидуализм
Год
2026
Номер
Выпуск 2
Посмотреть статью Посмотреть журнал
РОЛЬ ГРАФИЧЕСКОГО ОРГАНАЙЗЕРА КАК МЕТАКОГНИТИВНОГО ИНСТРУМЕНТА В РАЗВИТИИ КРИТИЧЕСКОГО МЫШЛЕНИЯ ШКОЛЬНИКОВ
Аннотация
В исследовании изучалось влияние применения графического органайзера (ГО) на успеваемость по предметам биология и химия, а также на критическое мышление обучающихся 8-ых классов в «Назарбаев интеллектуальная школа физико-математического направления г. Семей». В настоящем исследовании применялся квазиэкспериментальный дизайн с выборкой из 48 обучающихся: на протяжении 10-ти недель 24 обучающихся из контрольной группы изучали предметы по программе NIS-Programme АОО «Назарбаев Интеллектуальные школы» в 2024-2025 учебном году, а 24 обучающихся, составляющие экспериментальную группу, обучались по той же программе, но с применением ГО. Для сбора данных использовали тест для оценки уровня развития критического мышления из опросника Critical Thinking Disposition Inventory, а также данные, содержащие информацию об успеваемости обучающихся по предметам, биология и химия. Статистическими инструментами, используемыми для анализа данных, были анализ ковариации и медиационный анализ. По окончании экспериментального периода у обучающихся экспериментальной группы с использованием ГО, средние баллы по биологии и уровень критического мышления были значительно выше относительно контрольной группы. Однако статистически различимого эффекта экспериментального вмешательства на успеваемость по химии отмечено не было. Медиационный анализ выявил, что постэкспериментальный уровень критического мышления был частичным медиатором между экспериментальными условиями и баллами по химии и биологии. Таким образом, при преподавании фундаментальных предметов рекомендовано использовать данный метакогнитивный инструмент для развития критического мышления и лучшего усвоения учебной программы.
Автор
А. Ж. Садыкова
Ж. Ж. Нуртазина
М. О. Искакова
Н. К. Султанова
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF2086
Ключевые слова
графический органайзер
метакогнитивный инструмент
критическое мышление
биология
химия
Год
2026
Номер
Выпуск 2
Посмотреть статью Посмотреть журнал
ИНТЕГРАЦИЯ ФОРМАЛЬНОГО И НЕФОРМАЛЬНОГО ОБРАЗОВАНИЯ В МАГИСТРАТУРЕ: МОДЕЛЬ STACKABLE DEGREE
Аннотация
Актуальность исследования определяется необходимостью адаптации магистерских программ к требованиям цифровой экономики и растущему спросу на индивидуализированные образовательные траектории. В работе предложена и апробирована гибридная архитектура магистерской программы Stackable Degree, сочетающая «ядровые» дисциплины и микроквалификации с автоматизированным учётом кредитов, гибкими точками входа и выхода, а также цифровым «кошельком компетенций». Целью было разработать модель и оценить её влияние на академические и профессиональные результаты. Методология включала квази‑экспериментальный анализ с контрольной группой: 52 магистранта экспериментальной группы и 48 студентов контрольной. Для оценки использовались показатели GPA, изменения метакомпетенций, академическая мобильность и отзывы работодателей; статистический анализ включал t‑тесты, χ²‑критерий, коэффициент корреляции Пирсона и расчёт размеров эффекта при уровне значимости p < 0,05. Результаты показали увеличение среднего GPA на 0,18 балла и положительную корреляцию между количеством освоенных микрокреденшелов и итоговым GPA (r = 0,46). Прирост метакомпетенций составил 0,70 балла (p < 0,001). Доля студентов, использовавших внешние модули, в экспериментальной группе составила 46 % против 17 % в контрольной, а уровень трудоустройства выпускников через шесть месяцев увеличился до 78 % (на 17 п.п. выше традиционной программы). Показатель завершённости обучения составил 94 %. Результаты свидетельствуют о высокой эффективности модели, способствующей расширению академической мобильности и повышению конкурентоспособности выпускников.
Автор
Д.М. Советканова
Г. Н. Амиржанова
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF2058
Ключевые слова
stackable degree
академическая мобильность
неформальное образование
формальное образование
микроквалификация
Год
2026
Номер
Выпуск 2
Посмотреть статью Посмотреть журнал