Мақалада детективті шығармаларды оқыту арқылы студенттердің ойлау қабілеттерін қалыптастыру және дамыту жолдары қарастырылады. Тұлғаның шығармашылығын белсендіруге байланысты детектив, шытырман оқиғаларды талқылауға, дамытуға бағытталған әдіс-тәсілдер көрсетілген. Шығарманың құрылымын, мазмұнын, оқиғаның жұмбақ шешімі негізінде студентті дұрыс ойлауға, сын тұрғысынан қарауға, бақылағыштыққа машықтандыру көзделген. Детективті шығармларды оқи отырып, студент өз тұжырымдарын, пікірлерін талдау арқылы түсінуге бағытталған сұрақтарға жауап береді. Нәтижесінде, сыни тұрғыдан қойылған сұрақтарға алынған жауаптар студенттің жоғары деңгейде ойлануына және белгілі бір нәтижеге жетуіне ықпал етеді. Қазақ аудиториясында сюжеті жұмбақ қылмыс салдарын логикалық пайымдаулар арқылы ашып көрсетуге арналған детективті шығармаларды оқыту әдістемесінің өзіне тән белгілері мен ерекшеліктері де баяндалады. Студенттердің детективті шығармадағы жұмбақтарды бірлесіп шешу арқылы олардың ойлау дағдыларын қызықты әрі тартымды түрде дамытудың жолдары айтылады. Детективті шығармалар қазіргі таңда үлкен сұранысқа ие болып отыр. Сондықтан,, ЖОО-дағы студенттерддің шытырман оқиғалы, дететкив шығрмаларын оқу арқылы әдебиетке, көркем әдебиетке деген қызығушылығы арта түседі. Сондай-ақ, осы маңызды мәселелерді қарастыра келгенде, детективті шығрмаларды оқыту арқылы, олардың шығармашылық қабілеттерін дамыту жағдайы жасалынуы керек.

https://doi.org/10.48081/WMZW9821

2022

Выпуск 3

В данной статье представлены результаты исследования взаимосвязи между степенью развития исследовательских навыков и результативностью участников олимпиад по предметам естественно-математического цикла. В исследовании приняло участие 60 школьников в возрасте от 13 до 17 лет из разных учебных заведений Казахстана. В ходе эксперимента были сформированы две группы: опытная и контрольная. Для проверки уровня исследовательских навыков использовались задания, разработанные в рамках системы Research Skills Development Framework. Исследование не выявило взаимосвязи между степенью развития исследовательских навыков и полом или возрастом учащихся. Анализ результатов выявил взаимосвязь между степенью развития исследовательских навыков и результативностью учеников на олимпиадах разного уровня: чем выше масштаб интеллектуального конкурса (школа, город, область, республика), тем выше средний балл данного ученика по исследовательским навыкам. Уровень значимости по критерию Т-Стьюдента для независимых переменных составил 0,015. Данные результаты совпадают с наблюдениями учителей, занимающихся подготовкой учащихся к олимпиадам. Авторы исследования утверждают, что при подготовке к олимпиадам важно уделять внимание не только формированию знаний, но и развитию исследовательских навыков.

https://doi.org/10.48081/ZIAV6505

2022

Выпуск 3

Әлемдік тәжірибеде құрылыс саласын дамыту жаңа құрылыс материалдары мен технологияларын қолдану мен қатар білікті құрылыс инженерлерін даярлауды қажет етеді. Сондықтан мұндай мамандарды даярлау қазіргі уақытта мемлекеттік басым міндеттердің бірі болып табылады. Бұл міндеттерді шешудің жолдарының бірі - жаратылыстану-ғылыми пәндердің теориялық және практикалық негіздерін қолдану болып табылады. Осы пәндердің бірі ретінде математика –«Құрылыс» даярлық бағыты бойынша бакалавриат бағдарламасының базалық пәндеріне енгізілген. Аталған пән негізінде болашақ мамандарды есептеу-жобалау және техникалық-экономикалық қызмет саласында даярлықтарын жетілдіру өзекті мәселе болып табылады. Кез-келген құрылыс объектісін жобалау - бұл болжамды объектіні құру үшін күрделі көп компонентті қызмет. Жобалау кезеңдерінің ішінде - құрылыс материалдары мен топырақтарының беріктік, деформациялық және басқа да механикалық қасиеттерінің мәндерін есептеу, сондай-ақ, құрылыс конструкцияларының әр-түрлі типтерінің сипаттамаларын есептеу, құрылыс объектісіне жүктемелерді анықтау және есептеу математикалық білімдерге тәуелді болады. Бұл мақалада «Құрылыс» білім беру бағдарламасы бойынша математика пәнін оқытуда жобалау іс-әрекетінің кезеңдерін орындаудың жалпыланған әдістерін қалыптастыру әдістемесі қарастырылған. Зерттеу барысында математика пәні бойынша білімдер негізінде орындалатын жобалау іс-әрекетінің кезеңдері әзірленді. Математика сабақтарында бакалавр-құрылысшыларда жобалау іс-әрекетін қалыптастыру әдістемесінің моделі жасалынды. Зерттеу нәтижелерін құрылыс бағыты бойынша және инженерлік салаларда да математика пәнін оқыту үдерісінде қолдану тиімді болып табылады.

https://doi.org/10.48081/XXRT8847

2022

Выпуск 3

Музыкалық қабілетті дамыту - бұл студенттің табиғи бейімділікке негізделген шығармашылық деңгейінен өркендету үдерісі. Студенттердің музыкалық білімдерін өздігізіп тереңдету траекториясын оқытушы-профессор аудиторияда өткізіп кредиттік техгологиялық нұсқаулығын негізге алып, оны іске асыру үрдістері қамтылған. Бұл мақалада музыкалық мәдениеттің негіздерін, шығармашылық белсенділікті қарапайым формалардан күрделіге дейін қалыптастыру процесі ескерілді. Музыкалық даму-күрделі және көп құрамды құбылыс. Музыкалық-ырғақтық қабілет, яғни музыкалық ырғақ, адамның музыканы әуезділіктің қабылдауы-біліктілік негізіне тәуелді. Адам тыңдаудан бастап әртүрлі музыкалық әрекеттердегі әуезділіктің сарынын мазмұнын түсінетіні анықталған. Кез-келген қабілет, оның ішінде музыкалық қабілет бейімділікке негізделген. Қабілеттер-бұл дамуға бейімділік, ал даму дәрежесі әр түрлі болуы мүмкін, сондықтан нақты бейімділіктің шекарасын анықтау өте қиын екені айтпаса да түсінікті. Бейімділік дамып келе жатқан қабілеттің белгісі болуы мүмкін немесе көбінесе сырттан қалыптасады, содан кейін адам ең оңтайлы қабілеттер жиынтығымен ерекшеліктері ашылған. Әр адамның жеке музыкалық қабілеттері ерекше үйлесімде. Олардың арасындағы байланыс өтемақы қағидаты бойынша жүзеге асырылуы мүмкін. Дарындылық пен талант туралы айтуға мүмкіндік беретін музыкалық қабілеттердің дамуының жоғары деңгейі ақыл-ой қабілеттерінің жоғары деңгейін қамтитын кешенді нысаны.

https://doi.org/10.48081/EOTR8249

2022

Выпуск 3

Мақалада топпен оқыту әдісін дұрыс әрі тиімді пайдаланудың өзіндік ерекшеліктері ашылады. Оқушыларды бір топқа үйлестірудің оқыту үрдісінде алатын орны мен маңыздылығы көрсетіледі. Психолог, педагог ғалымдар, бизнестегі жетістігі бар тұлғалардың ғылыми дәлелдерімен негізделеді. Халық даналық сөздерімен ұштастырылады. Топтастырып оқытуда басты мәселе топтастыру, әйтпесе топтастырып жұмыс жасату емес, ынтымақтастыруға, психологиялық мәдениетке тәрбиелеу, яғни ортаға ыңғайлану, эмоциясын басқара білу, басқаларды тыңдай алу, біреудің табысына қуану, көмектесу, үйрену, сынды қабылдау, алға ұмтылу, т.б. қасиеттерді қалыптастыру, дамыту болып табылады. Топтастыру, топпен ұйымдастырылған түрде жұмыс жасатудың өзіндік ұстанымдары, талаптары мен жолдары бар. Әрбір топтық әдісті қолданушы мұғалімге нәтижелі пайдалану үшін оларды білген зор еңбек. Пайдаланып отырған әдістің мақсат-міндетін, пайдалану жолын білмейінше, көздегеніне жету мүмкін емес. Осыған байланысты топпен оқытуда мұғалімге қойылатын талаптар, ұсынылатын тапсырмалардың бағыты және оның нәтижесі ұсынылды. Тапсырмалардың танымдық-тәрбиелік жағына көңіл аударылуы керек. Топпен оқытуда бір-біріне ықпал ету жағы да қарастырылуы тиіс. Мақалада соған сәйкес тапсырмалар үлгісі ұсынылды. Топпен оқытудың негізгі ұстанымдары анықталып, берілді.

https://doi.org/10.48081/TCVM9700

2022

Выпуск 3

Every year, interest in renewable energy sources (hereinafter referred -RES) is growing at all levels of the global space. This direction has acquired not only an energy and environmental, but also a global political sound, which includes three main factors, such as energy security, reduction of climate change and access to energy to ensure the long-term sustainability of global energy systems. This is stated in the speech of the President of the Republic of Kazakhstan K.K. Tokayev at an expanded meeting of the Government [1]. During the discussion of the "Development of the national electric grid", it was instructed to increase the share of renewable energy sources in the electric power industry by 15% by 2030, which shows the relevance and necessity of the transition. This article examines the relevance and interest of a circle of people (faculty, scientists, and students) in the formation of a training course on digital technologies in renewable energy, which will increase the number of interested persons in this industry.

https://doi.org/10.48081/MMQJ7392

2022

Выпуск 3

Бұл мақалада білімдік ортада салауатты тұлғаны дамытудың негізгі шарттарының бірі болып табылатын - психологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етуді қарастырады. Білімдік орта мен психологиялық қауіпсіздік ұғымына сипаттама берген ғалымдардың еңбектеріне жан-жақты талдау жасалынып, педагогикадағы білім беру ортасының қауіпсіздігін және оның қорғаныс қызметін арттырудың жолдары үлгіленеді. Педагогикадағы білім беру ортасының қауіпсіздігі, оның балалардың психологиялық саулығын қамтамасыз етуге әсері мен білім беру ортасы жағдайларын жетілдірудің теориялық және практикалық мәселелері талқыланады. Келтірілген негіздемелерді жүйелей келе, мектептің білімдік ортасының негізгі психологиялық параметрі ретінде тұлғаның психикалық саулығы үшін зиянды, психологиялық күш көрсету категориясы арақатынасын белгілей отырып, оның қауіпсіздігінің сипаттамасы ұсынылады. Білім беру қауіпсіздігі - бұл педагогикалық, әлеуметтік және психологиялық жағдайларды арттыру болып саналады. Мектептің білім беру ортасындағы психологиялық қауіпсіздік - психологиялық салауатты тұлға дамуына ықпал ететін шарт болып табылады. Психологиялық білімді мектеп тәжірибесіне қолдану мен психологиялық көмек көрсету жоғары кәсіби дайындықты, білімділікті талап етеді. Мектептің білімдік ортасының психологиялық қауіпсіздігі мәселесіне байланысты бірқатар тұғырларды, педагогикалық-психологиялық технологияларды орынды қолдану «өте күрделі өнімді» - психологиялық сау тұлғаны жасап шығаруға толық негіз бар екендігі баяндалады.

https://doi.org/10.48081/HPAC3388

2022

Выпуск 3

Бұл мақалада қазақ халқының көне дәуірден өшпес мұрасы болып келген, ұрпақтан-ұрпаққа, әкеден балаға мұра болған, көшпенді елімізді әлемге ұлттық ерекшелімен танытқан өнер – қол өнері қарастырылған. Ұлттық дәстүрлі өнер болашақ педагогтарға маман ретінде жоғары кəсіби бағыттылыққа, жоғары деңгейдегі рухани жəне этнопедагогикалық мəдениеттілікке, қолданбалы өнердің халықтың өміріндегі ролі туралы түсініктерді қалыптастыру. Ата-бабаларымыздың, әжелеріміздің қалдырған мұрасын жеткізуші шебері Бибіажар Симованың жүнді көркем өңдеу шығармашылығының бірқатар дәстүрлі қырлары ашып көрсетілген. Жүннен картина жасау шығармашылығы бойынша екі жақтама жүн, жүнді өңдеп тоқу фактурасын композиция үшін пайдалану әдістері ашып көрсетілген. Картина бетіндегі бейнелерді шынайы өмірдегі көрініс бейне формасына ұқсастырып композиция құрау жолдары қарастырылған. Жүнінің ұзындығына, толқынды бағыттарына, түстерінің сипатына қарай, композиция құрамдау жолдары анықталған. Тері бетіндегі туылғаннан жаратылған табиғи бейне пішіндері көріністерінің өмірдегі форма көріністерімен ұқсастықтарын ұтымды пайдаланып туынды идеясын ашқан. Теріден жасалған паннолардың көркемдік ерекшеліктеріне концептуалдық, нарратологиялық талдаулар жасалған. Бұл іс-әрекеттер суретші-шебер шығармашылығының жоғары деңгейін көрсететін өлшем - заманауи технологиялық жаңашылдық пен ұлттық мәдениет құндылықтары арқылы рухани жаңғыру идеясының бірлігін көрсетеді.

https://doi.org/10.48081/NUPK8989

2022

Выпуск 3

The article discusses the content and language integrated learning approach (CLIL) as one of the innovative and effective approaches in the system of higher professional education and the analysis of new concepts and approaches of professionally-oriented education developed in methodological science, taking into account their impact on the motivation of students to learn a foreign language. The activation of educational activities has always been one of the primary tasks of teaching in general and, in particular, teaching foreign languages to students of non-linguistic specialties. This determines the relevance of this work. The goals and objectives are defined, as well as the principles and criteria for the implementation of content and language integrated learning are revealed, attention is paid to the importance of its integration with special disciplines, ways to solve problems arising in the selection and content of the necessary material, as well as in the learning process. In addition, the article describes the role of educational material as a means of forming and developing students' motivation to learn a foreign language as the main mechanism for activating the process of teaching foreign languages to students of non-linguistic specialties of universities.

https://doi.org/10.48081/KNCK7246

2022

Выпуск 3

В статье рассматриваются методика применения технологии проектного обучения в преподавании курса физики на технических специальностях высшего учебного заведения и особенности развития проектной деятельности студентов. Цель статьи: проектирование методической системы, способствующая развитию проектной деятельности студентов технических специальностей высшего учебного заведения. В данном исследовании развитие проектной деятельности студентов технических специальностей рассматривается как методическое условие формирования предпринимательского мышления. Для исследования были использованы теоретические и практические методы педагогического исследования. Для статистического анализа полученных данных в ходе педагогического эксперимента был использован критерий хи-квадрат. В рамках исследования: 1) разработана методическая система, в структуре которой отражены методы развития познавательной самостоятельности и проектной деятельности студентов; 2) реализована методика применения технологии проектного обучения при изучении курса физики, способствующая формированию предпринимательского мышления у студентов технических специальностей вуза; 3) верифицирована разработанная методическая система. Результаты исследования свидетельствуют о том, что применение инновационных методов для развития проектной деятельности студентов технических специальностей при обучении курсу физики, способствует формированию предпринимательского мышления. Выделен основной фактор, определяющий возможность применения методов развития познавательной самостоятельности и проектной деятельности студентов технических специальностей при обучении курсу физики. Особенности развития проектной деятельности и формирования предпринимательских навыков у студентов технических специальностей раскрываются на примере организации лабораторных занятий по курсу физики по специальности «Приборостроение». Представленные в работе рекомендации могут быть использованы для повышения эффективности процесса обучения не только дисциплин естественнонаучного цикла, но и технических дисциплин.

https://doi.org/10.48081/DNEV8477

2022

Выпуск 3