Вестник ToU
Педагогическая серия
search Найти
СПОРТ АЛАҢЫНДА ТОҒЫЗҚҰМАЛАҚ ОЙНАУДЫ ҮЙРЕТУ ӘДІСТЕМЕСІ
Аннотация
Бұл мақалада қазақтың ұлттық ойыны тоғызқұмалақтың шығу тарихы мен қалыптасу кезеңдеріне шолу жасалды, елімізде және шетелде тоғызқұмалақ спортының дамуына үлес қосқан, компьютерлік бағдарламалар мен ойын ережелерін әзірлеген ғалымдар мен білікті жаттықтырушылардың ғылыми және оқу-әдістемелік жұмыстарына талдау жасалды. Дене мәдениеті және спорт саласындағы көптеген ғалымдар тоғызқұмалақ ойынында қозғалыс әрекеттері жоқ, ол тек баланың логикалық ойлауын жетілдіреді және ойынды мектеп бағдарламасына қосудың қажеттілігі жоқ деген пікірлеріне назар аударылады. Осы мәселені жан-жақты талдай отырып, балалардың ойлау қабілетін дамытуға бағытталған тоғызқұмалақ ойынын топтық (командалық) ойыншылар болып қимыл-қозғалыста жүріп ойнайтын және логикалық ойлау қабілетін дамытатуға бағытталған жаңа нұсқасы ұсынылады. Мақалада жаңа ойынның негізгі ерекшеліктері, алаңдағы ойын жабдықтары және балалардың жас ерекшеліктеріне байланысты ойын алаңының өлшемдері қарастырылады. Сонымен қатар, зерттеу нәтижелерін тәжірибеге енгізу бағытында 2025 жылы Халықаралық туризм және меймандостық университетінің базасында өткізілген ХІІІ жазғы Универсиада аясында сауалнама жүргізілді. Сауалнамаға 29 ЖОО-нан келген команда жетекшілері мен студенттер қатысты. Сауалнама нәтижелері талданып, зерттеу бағытымыздың дұрыстығы тәжірибе жүзінде дәлелденді.
Автор
А.Б. Дошыбеков,
Ж.М. Есиркепов,
Б.Ө. Ермаханов,
А.Ж. Куватов,
Б.Т. Джигарбаев
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF2062
Ключевые слова
Кілтті сөздер: тоғызқұмалақ, ұлттық ойындар, ұлттық құндылықтар, логикалық ойлау, дене қабілеттері, жарыс.
Год
2026
Номер
Выпуск 2
Посмотреть статью Посмотреть журнал
Халықаралық тәжірибе және қазақстандық контекст: коллаборативті зерттеу ортасын дамыту бағыттары
Аннотация
Мақалада білім беруді жаңғырту жағдайында педагогтардың коллаборативті зерттеу ортасын дамыту мәселесі қарастырылады. Финляндия, Ұлыбритания, Жапония және Сингапур елдерінің тәжірибесіне салыстырмалы талдау жасалып, олардың табысты тәжірибелері қазақстандық білім беру жүйесіне бейімдеу тұрғысынан зерттеледі. Қазақстандағы педагогикалық қауымдастықтардың, «Lesson Study» және «Action Research» сияқты тәсілдердің рөлі ашылады. Зерттеу нәтижесінде қазақстандық контекстке сай коллаборативті зерттеу ортасын дамытудың негізгі бағыттары мен институционалдық шарттары ұсынылады. Білім алушылар мен оқытушылардың бірлескен зерттеу қызметін ұйымдастырудың халықаралық тәжірибесі талданды, сондай-ақ қазақстандық контексте бірлескен зерттеу ортасын дамытудың ерекшеліктері мен перспективалары анықталды. Білім беру ұйымдарының зерттеу мәдениетін, академиялық ұтқырлығын және инновациялық әлеуетін арттыруға ықпал ететін дамудың негізгі бағыттары айқындалды.
Автор
А.У.Тулепбергенова, А.К.Аманова, К.С.Кенжебаева, Е.Н.Дауенов
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF2070
Ключевые слова
коллаборативті зерттеу, кәсіби оқыту қауымдастығы, мұғалімдердің кәсіби дамуы, педагогикалық білім беруді жаңғырту, халықаралық тәжірибе.
Год
2026
Номер
Выпуск 2
Посмотреть статью Посмотреть журнал
ИНТЕГРАЦИЯ ЦИФРОВЫХ ТЕХНОЛОГИЙ В ПРОФОРИЕНТАЦИОННУЮ ДИАГНОСТИКУ: РАЗРАБОТКА КОМПЛЕКСНОГО РЕШЕНИЯ
Аннотация
В статье рассматривается проблема модернизации профориентационной диагностики в условиях цифровой трансформации образования и высокой динамики рынка труда. Актуальность исследования обусловлена ограничениями традиционных методов профориентации, которые часто не учитывают индивидуальные когнитивные профили, быстро меняющиеся требования работодателей и необходимость непрерывного сопровождения карьерного выбора. Цель работы – разработка и апробация комплексного цифрового решения, интегрирующего современные инструменты диагностики, аналитику данных и технологии персонализации. В исследовании применены системно-аналитический подход, методы проектирования информационных систем, экспертная оценка и пилотное тестирование платформы на выборке обучающихся. Разработанная модель объединяет адаптивные психодиагностические модули, парсинг и анализ актуальных данных о рынке труда, алгоритмы искусственного интеллекта в обучении для формирования индивидуальных рекомендаций и инструменты визуализации образовательных и карьерных траекторий. Результаты апробации подтверждают повышение точности профориентационных прогнозов, сокращение времени обработки диагностических данных и рост субъективной удовлетворенности пользователей. Предложенное решение обладает масштабируемой архитектурой и может быть внедрено в образовательные организации, центры занятости и цифровые платформы сопровождения обучающихся. Статья представляет практическую значимость для педагогов, психологов и организаторов профориентационной работы, предлагая научно обоснованный инструмент для перехода к персонализированной профориентации
Автор
Қ. М. Тайболатов
* Р. О. Озгамбаева
Г. Ш. Омирбаева
Н. С. Кожамкулова
Р. Е. Ажибаева
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF2059
Ключевые слова
профориентация
цифровая диагностика
адаптивные алгоритмы
рынок труда
персонализация
образовательные технологии
обучающиеся школ
Год
2026
Номер
Выпуск 2
Посмотреть статью Посмотреть журнал
ҚАШЫҚТЫҚТАН ОҚЫТУ ҮДЕРІСІНДЕ БОЛАШАҚ МАМАНДАРДЫҢ КӘСІБИ ДАҒДЫЛАРЫН ДАМЫТУ
Аннотация
Мақалада қашықтықтан оқыту үдерісінде болашақ мамандардың кәсіби дағдыларын дамыту мәселелері, теориялық тұрғыда отандық және шетелдік ғалымдардың еңбектеріне шолу және қашықтықтан оқытудың педагогикалық жоғары оқу орындары студенттерінің кәсіби дағдыларын дамыту қарастырылған. Зерттеу мақсаты - болашақ мамандардың оқу үдерісінде кәсіби дағдыларын қашықтықтан оқыту тұрғысында талдау және оны күндізгі бөлімде оқитын студенттермен салыстыру арқылы тиімділігін арттыру. Сонымен қатар, арнайы білім беру бағдарламасы бойынша дайындалған дәрістер мен семинарлар ұйымдастырылды. Қашықтықтан оқыту технологияларын қолдана отырып дайындалған дәрістер Zoom және Moodle платформалары арқылы оқылып, жүргізілді. Қолданылған әдістемелер керекті деректермен дәлелденген және жан-жақты талданған. Зерттеу нәтижелері көрсеткендей, зерттеу алдында жүргізілген сауалнама нәтижелеріне сүйене отырып, қашықтықтан және күндізгі бөлімде оқитын студенттердің кәсіби дағдыларының даму деңгейін анықталып, студенттерге бағытталған сауалнамалар жүргізіліп, нәтижелері ұсынылған. Экспериментте қолданылған әдістер студенттердің кәсіби дағдыларының даму деңгейін анықтауға және студенттер қандай дағдыларды ең маңызды деп санайтындарын анықтауға көмектесті. Қашықтықтан оқытуды немесе онлайн оқытуды ұйымдастыру болашақ мамандардың кәсіби дағдыларымен бірге цифрлық құзыреттіліктерін тиімді түрде дамуына мүмкіндік береді.
Автор
Оразбаева К. О.
*Анесова А. Ж.
Жомартова А. Д.
Кажикенова Г. М.
Фоминых Н. Ю.
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF2084
Ключевые слова
қашықтықтан оқыту
болашақ маман
, кәсіби дағды
бағдарлама
оқу үдерісі
, зерттеу
әдістеме
Год
2026
Номер
Выпуск 2
Посмотреть статью Посмотреть журнал
Проектирование образовательной программы по направлению «6В01903 – Специальная педагогика и психология»: модернизация подготовки специалистов для сопровождения детей с особыми образовательными потребностями
Аннотация
На основании анализа статистических данных, международного опыта и результатов социологического исследования возникла высокая потребность в реализации образовательной программы «6В01903 – Специальная педагогика и психология». В статье представлен аналитико-прогностический подход к обоснованию и моделированию предлагаемой образовательной программы. Актуальность изучения процесса подготовки специальных педагогов и психологов связана с наблюдающейся в современном обществе устойчивой тенденцией увеличения числа детей с особыми образовательными потребностями. Цель исследования заключается в теоретическом обосновании и отборе подходов к проектированию образовательной программы. Методологическую основу исследования составили теоретические методы, включая контент-анализ нормативно-правовых документов в сфере образования РК, анализ отечественной и зарубежной научной литературы по проблематике подготовки специалистов в области специальной педагогики и психологии, а также метод проектирования. Эмпирическую базу исследования составили официальные отчеты и данные, размещенные на открытых интернет-ресурсах государственных ведомств и профильных организаций. Проектирование образовательной программы осуществлялось с опорой на ценностный, системный, деятельностный, компетентностный, интегративный, технологический и личностно-ориентированный подходы, в соответствии с требованиями Государственного общеобязательного стандарта высшего образования, Профессиональных стандартов педагогов, а также запросами профессионального сообщества. Результаты проведенного анализа подтвердили наличие устойчивого социального запроса на выпускников, владеющих компетенциями в области диагностики, коррекции, а также психолого-педагогического сопровождения детей с особыми образовательными потребностями.
Автор
А.Н. Сакаева
В.В. Боброва
С.Б. Мукушева
Р.В. Тормозова
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF2087
Ключевые слова
специальная педагогика
специальная психология
проектирование образовательных программ
психолого-педагогическое сопровождение детей с ООП
подготовка специальных педагогов
профессиональный стандарт
практико-ориентированное обучение
инклюзивное образование
Год
2026
Номер
Выпуск 2
Посмотреть статью Посмотреть журнал
СТУДЕНТТЕРДІҢ КИБЕРКОММУНИКАТИВТІК ТӘУЕЛДІЛІГІН АЛДЫН АЛУДЫҢ МОДЕЛІ
Аннотация
дәуір. Интернет пайдалану адамдар үшін жиі қолданатын маңызды ресурсқа айналды. Ол қарым-қатынас, білім алу және ойын-сауық сияқты өмір салаларына терең енді. Технологиялық құрылғылардың кең қолжетімділігінің арқасында Интернет адамдарды ақпараттандыру, оқу процесіне көмек көрсету, түрлі мәселелерді шешуге және басқа адамдармен жақсы қарым-қатынас орнату сияқты бірқатар артықшылықтарға ие маңызды құрал болды, алайда қазіргі таңда Интернетті шамадан тыс пайдалану студенттің өмір сүруіне және психологиялық денсаулығына кері әсер ететінін көруге болады және студенттердің киберкоммуникативтік тәуелділігіне алып келеді. Біздің зерттеуіміздің өзектілігі–студенттердің киберкоммуникативтік тәуелділігін алдын-алу мәселесін қарастыру және құрылымдық мазмұндық моделін ұсыну. Қазіргі таңда студенттердің киберкоммуникативтік тәуелділігінің даму бейімділігінің таралу деңгейі айқын көрінеді. Зерттеу барысында ғылыми әдебиеттерге сүйенетін болсақ, студенттердің киберкоммуникативтік тәуелділігін алдын алуда отандық педагогикалық ғылымында әлі де зерттеу жұмыстарын жүргізу керектігі айқындалып отыр. Бұл мақалада студенттердің киберкоммуникативтік тәуелділігін алдын алу жұмыстарын жүйелі түрде көрсету үшін модель жасақталды. Ұсынылып отырған құрылымдық мазмұндық модель студенттердің киберкоммуникативтік тәуелділігін алдын алуда дұрыс түсініктің қалыптасуы мен өзіндік көзқарастарын қалыптастыруды және студенттердің киберкоммуникативтік тәуелділігін алдын алу жұмыстарын жүзеге асыруға мүмкіндік береді.
Автор
Б. Т. Керимбаева, *А. И. Базарбаева, С. А. Садыкова, Ж. И. Сатбай
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF2081
Ключевые слова
студент, киберкоммуникативтік тәуелділік, модель, интернет, киберәлеуметтену.
Год
2026
Номер
Выпуск 2
Посмотреть статью Посмотреть журнал
ПОРТФОЛИО СОВРЕМЕННОГО СТУДЕНТА БОЙЦА-ВОЛОНТЕРА
Аннотация
Статья «Портфолио современного студента бойца – волонтера» включает исследование методической работы современной казахстанской студенческой молодежи. В ней представлены результаты исследований деятельности организации и оформления портфолио студента бойца-волонтера. «Портфолио современного студента бойца – волонтера» помогает методически правильно, точно готовить материал в свое портфолио. Основной целью и задачей статьи - показать деятельность студентов волонтеров в их грамотно собранном портфолио, на основе теоретического материала о волонтерстве, методической литературы, диагностике, а также на основе наблюдения и методической обработке материалов представить как создается «портфолио бойца – волонтера» современой студенческой казахстанской молодежи. В статье приводяться определенные аспекты самого процесса подготовки портфолио студента волонтера, представлен список документов, материалов которые необходимо систематизировать, упорядочить при формировании документации. Деятельность студентов-волонтеров разнообразна, а формы и методы работы с каждым годом изменяются и пополняются другими направлениями поэтому так необходимо иметь портфолио студента-волонтера. В основе деятельности любого волонтерского клуба возникает необходимость методически систематизировать документацию самих волонтеров. В связи с этим, с целью организации и систематизации работы деятельности современного волонтера была написана статья.
Автор
Каримова Р.М., Фомина Т.Н., Дончева Ю.Г., Сарсенбаева Б.Г.
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF2080
Ключевые слова
волонтер,
воспитание,
помощь
студенчество
портфолио
забота
молодежь
Год
2026
Номер
Выпуск 2
Посмотреть статью Посмотреть журнал
КӨШБАСШЫ ОҚЫТУШЫНЫҢ НЕГІЗГІ ҚҰЗІРЕТТІЛІКТЕРІ
Аннотация
Зерттеп отырған мақала қазіргі таңда зерттеу саласында өзекті болып отырған білім саласындағы көшбасшылық, шет тілін беретін оқытушының рөлі, көшбасшы оқытушылардың негізгі құзіреттіліктері, коммуникативтік көшбасшылық сияқты мәселелерді қарастырады. Соңғы жылдары мұғалімдердің сынып ішінде ғана емес одан тыс рөлдері дамып, оларды зерттеу, көбірек көңіл бөлу арқылы оқытушының кәсіпқойлығын күшейту тақырыбына қызығушылықтың артуы таңқаларлық емес. Білім берудегі көшбасшылық мәдени және контекстік жағынан байланысты күрделі процесс, дегенмен оның анықтамасы, ол туралы зерттеулер жоқтың қасы екеніне қарамастан, оның білім беру нәтижелерін жақсартудағы маңыздылығына қатысты пікірлер көп. Әртүрлі зерттеулер нәтижелері білім алушылардың білім саласында көрсететін нәтижелері мен көшбасшылық арасында берік байланыс бар екенін анықтады. Берілген мақалада автор шет тілін беретін оқытушының негізгі рөлі, қосалқы рөлдері, білім саласындағы көшбасшылық, коммуникативтік көшбасшылық, көшбасшылық қасиеттерді дамыту, озат, өз саласының көшбасшысы болу үшін қажетті негізгі құзіреттіліктерді анықтап, олардың мәні мен атқаратын қызметтерін саралайды. Мақалада тақырып бойынша сипаттамалық, салыстырмалы, аналитикалық және прагматикалық талдау жасалып, ағылшын тілі оқытушысының пәнді ұйымдастырудағы көшбасшылық рөлдері анықталды. Осы рөлдерді анықтауда көшбасшылық коммуникативтік құзіреттілік анықталып, оқытушының пәнді оқыту мен ұйымдастыру рөлінен басқа көшбасшылық қабілеттерді дамытатын басқада қосалқы рөлдері анықталды. Сонымен қатар, зерттеу аясында анықталған көшбасшылық құзіреттіліктер мен рөлдерді талдау мақсатында университет пән оқытушылары арасында сауалнама ұйымдастырылып нәтижесі талқыланды.
Автор
* Ж.А. Карменбаева1, Ж.Н. Бисенбаева2, Б.Апхадай3, Б. Ашегова4, 5Н.Орынтаева.
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF2064
Ключевые слова
көшбасшылық, көшбасшы оқытушы, коммуникативтік құзіреттілік, оқу үдерісі, мәдениетаралық коммуникативтік құзіреттілік, оқытушы, білім алушы, білім саласындағы саясат пен реформалар
Год
2026
Номер
Выпуск 2
Посмотреть статью Посмотреть журнал
БІЛІМ БЕРУ ҮРДІСІНДЕ БЕЙІМДЕП ОҚЫТУ ТЕХНОЛОГИЯЛАРЫНЫҢ ҚОЛДАНЫЛУ ЖАҒДАЙЫ
Аннотация
Бұл мақалада қазіргі заманғы оқыту технологияларының интеграциясы жағдайында Қазақстанның білім беру жүйесін жетілдіру қажеттілігі талданады. Негізгі міндет білім алушылардың жеке ерекшеліктерін ескеру болып табылады, бұл жүйелер деректерді талдау негізінде оқытылатын жасанды интеллект дәуірінде ерекше өзекті болады. Бейімдеп оқыту әр білім алушының қажеттіліктеріне сәйкес мазмұнды, қиындық деңгейін және форматты қоса алғанда, оқу үрдісін аутоматты түрде реттейтін тиімді тәсіл ретінде қарастырылады. Зерттеу көрсеткендей, бейімделу әдістерін енгізу білім алушылардың үлгерімін, мотивациясын және белсенділігін арттыруға, сондай-ақ оқудан шығу деңгейін төмендетуге ықпал етеді. Мақала оқу үрдісін оңтайландыру және білім беруде жоғары нәтижелерге қол жеткізу үшін деректерді талдаудың озық әдістерін қолданудың маңыздылығына назар аударады. Осылайша, бейімдеп оқыту қазіргі жағдайда білім беру үрдісінің сапасын жақсартуға ықпал ететін перспективалық бағыт болып табылады. Яғни, жаһандық тенденциялар мен бейімдеп оқытудың синергиясы оқу үрдісін жақсартып қана қоймайды, сонымен қатар жаңа технологиялармен және педагогикалық әдістермен тиімді әрекеттесе алатын білім беру жүйесін құруға ықпал етеді, сол арқылы білім беруді үздіксіз жетілдіруге қолдау көрсетеді.
Автор
Ж.Е.ЗУЛПЫХАР
Р.З. ЖИЛМАГАМБЕТОВА
А.М.МУБАРАКОВ1
Б.А.ОРАЗБАЕВА
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF2052
Ключевые слова
бейімдеп оқыту
оқыту мазмұны
қиындық деңгейі
оқыту технологиялары
білім беру үрдісі
Год
2026
Номер
Выпуск 2
Посмотреть статью Посмотреть журнал
EXAMINING THE ROLE OF MALL ON ADVANCING ACADEMIC LISTENING SKILLS
Аннотация
In the light of learners' future career goals, special attention should be paid to the strategies and tactics of English language acquisition. Numerous approaches and advanced strategies have been created in the field of foreign language teaching in order to improve teaching. Technology has not only changed educators' perspectives but also the way learners acquire foreign languages. Through the use of media resources, it has recently become evident that technology is very useful in second or foreign language learning. Teachers and learners were then introduced to Mobile Assisted Language Learning (MALL). The approach and results of improving English listening skills through the use of Mobile Assisted Language Learning (MALL) learning paradigm described in details in this study. The current research study aimed to investigate the role of using Mobile Assisted Language Learning (MALL) on developing EFL learners’ listening skills. This study was conducted using a descriptive research approach. The quantitative research design was used and questionnaire was surveyed among participants. Descriptive analysis was used in order to calculate first research question, and Mann-Whitney U-test was used to analyze differences between gender and courses. In order to calculate results the Statistical Package for Social Sciences (SPSS) version 23 was used. According to obtained results learners showed positive perception towards use of Mobile Assisted Language Learning (MALL) on developing listening skills and there was no significant difference between courses and genders.
Автор
A.Yermekbayeva, K.Suleimenova, A.Nurmanova
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF2051
Ключевые слова
listening skills, methods, learner, perception, mobile, language learning, analysis.
Год
2026
Номер
Выпуск 2
Посмотреть статью Посмотреть журнал