Вестник ToU
Педагогическая серия
search Найти
PEDAGOGICAL APPROACHES TO WORKING WITH GIFTED CHILDREN IN THE CONTEXT OF MODERN EDUCATIONAL TRENDS
Аннотация
The article explores contemporary pedagogical approaches to working with gifted children in the context of current educational trends, including digitalization, competency-based and learner-centered approaches, inclusion, and differentiation. Special attention is given to models such as Joseph Renzulli’s Three-Ring Conception of Giftedness, Howard Gardner’s Multiple Intelligences theory, Carol Ann Tomlinson’s differentiated instruction, Montessori pedagogy, project-based and problem-based learning. The theoretical framework is based on a synthesis of domestic and international research and best practices in gifted education and teacher preparation. An empirical study conducted among secondary school teachers in Pavlodar city and region revealed a moderate level of readiness across cognitive, emotional-motivational, and practical components for working with gifted students. The findings emphasize the need for systematic methodological support, the integration of innovative technologies (including VR/AR), and ongoing professional development of educators in this field. In conclusion, the authors highlight the importance of developing a comprehensive model of teacher preparation that ensures individualized education for gifted children while addressing the challenges posed by contemporary educational transformations.
Автор
Sadykova Aigul Maratovna
Kulbekov Adlet Mauletovich
Ablish Ryszhan Maratkyzy
Zhanatova Gulmira Amangalievna
Kuzembayev Nurken Erbolovich
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF2093
Ключевые слова
giftedness
work with the gifted
pedagogical approaches
education
modern trends
Год
2026
Номер
Выпуск 2
Посмотреть статью Посмотреть журнал
DEVELOPING UNIVERSITY STUDENTS’ SOFT SKILLS: SWOT ANALYSIS OF THE PSYCHOLOGICAL AND PEDAGOGICAL GUIDANCE MODEL
Аннотация
This article evaluates the effectiveness of a model of psychological and pedagogical guidance for the university students’ soft skills development in the context of the modern educational process. The object of the study is the development of students' soft skills, including critical thinking, problem-solving, creativity, emotional intelligence, and teamwork skills. The aim of the study is to determine the effectiveness of the developed model by analyzing the dynamics of the specified skills’ 2formation and conducting a SWOT analysis. The study utilized a comprehensive methodological approach, including theoretical analysis, empirical research, and mathematical statistics. The empirical part of the study involved pre- and post-testing of 114 undergraduate students at Toraighyrov University. The assessment was conducted using a combination of psychodiagnostic methods to evaluate the development of each soft skill component. The results were processed using descriptive statistics and the Pearson correlation coefficient. The conducted analysis of empirical data demonstrates positive dynamics in the development of university students' soft skills. The greatest changes are observed in emotional intelligence and teamwork skills. Significant changes were also recorded in the development of critical thinking and students' ability to solve complex problems, while no clear improvement was observed in creativity. The SWOT analysis presented in this article allowed us to identify the strengths and weaknesses of the model and assess the opportunities and threats to its implementation. The study's results suggest that the developed model of psychological and pedagogical guidance is an effective tool for developing university students' soft skills. These findings can be used in designing educational programs aimed at developing soft skills, as well as in organizing psychological and pedagogical support in higher education.
Автор
M. A. Uaikhanova
M. A. Pshembayev
Ch. N. Asanalieva
. A. Zubairaeva
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF2089
Ключевые слова
soft skills
psychological and pedagogical guidance
higher education
model
SWOT analysis
students
Год
2026
Номер
Выпуск 2
Посмотреть статью Посмотреть журнал
FORMATION OF MORAL CULTURE OF PRESCHOOL CHILDREN: METHODS AND FORMS OF UPBRINGING
Аннотация
The article examines the multifaceted problem of forming moral culture among preschool children within the framework of contemporary social and educational challenges. Rapid social transformation, digitalization, and changing family structures have led to a noticeable decline in traditional moral values, as well as reduced parental participation in children’s moral and ethical development. In this context, the authors emphasize the urgent need to reconsider the content, methods, and organizational forms of moral upbringing in early childhood education. The study provides a theoretical analysis of key concepts related to moral culture and moral development, drawing on psychological, pedagogical, and philosophical approaches. Particular attention is paid to the integration of spiritual and moral education into everyday pedagogical practice as a foundation for the development of socially acceptable behavior, empathy, responsibility, and value-based decision-making in preschool children. The role of the educator is highlighted as central in modeling moral behavior and creating a supportive moral environment. Furthermore, the article reviews innovative pedagogical methods—such as game-based learning, storytelling, role-playing, and situational modeling—that facilitate the internalization of moral norms and values. The authors conclude by offering practical recommendations for establishing a holistic system of moral education that ensures effective cooperation between families and preschool institutions.
Автор
S.М. Abylaikhan
G.S. Karimova
N.A. Kudarova
M.М. Mammadova
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF2094
Ключевые слова
moral culture
preschool children
pedagogical technology
technology for the formation of moral culture
educational process of preschool organizations
Год
2026
Номер
Выпуск 2
Посмотреть статью Посмотреть журнал
ИНТЕГРАЦИЯ СОВРЕМЕННЫХ ПЕДАГОГИЧЕСКИХ ТЕХНОЛОГИЙ И РОЛЬ ПОВЫШЕНИЯ КВАЛИФИКАЦИИ В ПРЕПОДАВАНИИ ИСТОРИЧЕСКИХ ДИСЦИПЛИН (ИЗ ОПЫТА РАБОТЫ)
Аннотация
В данной статье комплексно рассматривается проблема совершенствования образовательного процесса в высшей школе через интеграцию современных дидактических и информационно-коммуникационных технологий. На примере практического опыта работы преподавателей кафедры «История Казахстана» (НАО «Торайгыров университет») анализируется опыт трансформации традиционной лекции в интерактивную форму. В частности описывается методика применения проблемного подхода, метода ассоциаций и источниковедческого анализа для активизации познавательной деятельности магистрантов. Представлена методика проведения интерактивного семинара по геральдике, включающая использование творческих заданий, метода «Даймонда» и групповой работы. В работе научно обосновывается переход от пассивного потребления информации к модели активного конструирования знаний. Особое внимание уделено роли преподавателя в формировании критического мышления, аналитических навыков и самостоятельности обучающихся в условиях цифровой образовательной среды. Также в работе представлены результаты и анализ эффективности программ повышения квалификации профессорско-преподавательского состава, пройденных в отечественном (НАО «Торайгыров университет») так и зарубежном (Казанский федеральный университет) университетах. Авторами доказано, что системное освоение и внедрение инновационных методологических подходов и ИКТ выступает ключевым драйвером обновления образовательных программ. Сформулированные в статье выводы и предложенные методические рекомендации могут быть масштабированы и адаптированы для повышения качества преподавания широкого спектра исторических и гуманитарных дисциплин в соответствии с глобальными образовательными трендами.
Автор
Ельмуратова Б.Ж.
Кулумбаева М.Ж.
Аубакиров М.Н.
Ельмуратов Г.Ж.
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF2050
Ключевые слова
высшее образование
критическое мышление
проблемная лекция
интерактивные методы обучения
повышение квалификации
компетентностный подход
самостоятельная работа обучающихся
Год
2026
Номер
Выпуск 2
Посмотреть статью Посмотреть журнал
INTEGRATING STEM INTO SECONDARY NATURAL SCIENCES: A SCOPING REVIEW (2019 – 2025)
Аннотация
The scoping review investigates the application of an integrated approach to STEM (Science, Technology, Engineering and Mathematics) in formal schooling in natural science subjects in secondary school between 2019 and 2025. The scoping review has followed the structure provided in the PRISMA-ScR protocol using a search of the Springer Link database which resulted in 1160 records of which ten peer-reviewed articles matched the inclusion criteria for thematic and descriptive analysis. Examination of the literature showed that the majority of integrated STEM teaching interventions associated with secondary science education were primarily found to integrate engineering design activities into the science curriculum being offered in either Physics or Chemistry using predominately project-based or design-based learning pedagogy. Evidence of increased levels of student engagement, improved understanding of the importance of interdisciplinary connections, and improved development of computational skills was consistently reported; however, evidence supporting increased student academic performance as a result of integrated STEM teaching interventions was mixed across the studies reviewed. The dominant factors reported to account for barriers to the successful implementation of integrated STEM teaching interventions were reported to be insufficient teacher preparation and lack of resources available to support the various aspects of implementing integrated STEM. In summary, there is a great deal of promise associated with the successful implementation of integrated STEM within secondary education and creative and effective resources, including teacher professional development, assessment tools, and instructional strategies are critical to achieving this promise in a sustainable manner across education systems.
Автор
*K. Mukhtarkyzy
N. B. Serikbayeva
Zh. S. Zhumak
S. Zh. Bakhtiyarova
A. Zhalel
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF2068
Ключевые слова
STEM
natural sciences,
curriculum integration
secondary education
methodological framework
scoping review
Год
2026
Номер
Выпуск 2
Посмотреть статью Посмотреть журнал
IB БАҒДАРЛАМАСЫ КОНТЕКСТІНДЕ ЖОБАЛЫҚ ОҚЫТУ АРҚЫЛЫ ОҚУШЫЛАРДЫҢ ҰЛТТЫҚ БІРЕГЕЙЛІГІН ДАМЫТУ
Аннотация
Аталған мақалада Халықаралық бакалавриат (ІВ) бағдарламасы мен ұлттық құндылықтар ұғымы кіріктіріліп, жобалық оқыту педагогикалық әдісі арқылы жүзеге асыру мәселесі зерттеледі. Жаһандану заманына сай халықаралық бағдарламаларды білім беру ортасында жүзеге асыру, ұлттық құндылық пен бірегейлікті ұштастыру сияқты аса маңызды міндеттер шешіледі. Мәселені қарастыру үшін Астана қаласындағы Riviera International school мектебiнiң 8-сынып білім алушыларымен бірнеше апта ішінде зерттеу жүргізілді. Патриоттық сезім, мәдени бірегейлік, азаматтық белсенділік, ұлттық құндылықтарды түсіну сияқты ұлттық сананың негізгі төрт өлшемін Ликерт өлшем бірлігі сауалнамасы бойынша анықталып, талдау жүргізілді. Зерттеуден кейінгі және зерттеуге дейінгі статистикалық және маңызды өзгерістер бойынша жұмыс барысы анықталды, нәтижелер шығарылды. Нәтижелер ІВ бағдарламасының МҮР шеңберінде ұлттық құндылық, бірегейлік ұғымының жобалық оқыту арқылы бірнеше мәселені шешетінін дәлелдеді. Оның ішінде ұлттық, жаһандық құзыреттіліктерді дамытудағы тиімді тәсіл екендігін көрсетті. Оқу үрдісінің қатысушыларына арналған әдістемелік ұсынымдар жасалды. Халықаралық бағдарламалар мен ұлттық ерекшелікті ұштастырып, білім беру үрдісінде жаһандану мен өз ұлтына ғана тән белгілерді кіріктіру әлемдік білім саласымен әрекеттесуді кеңейтуге үлкен мүмкіндіктер ашады.
Автор
Г.Т. Қасенова
М.Е. Нургалиева
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF2083
Ключевые слова
Халықаралық бакалавриат бағдарламасы, ұлттық құндылықтар, жобалық оқыту, оқу бағдарламасы, зерттеу дағдылары, жаһандық контекст.
Год
2026
Номер
Выпуск 2
Посмотреть статью Посмотреть журнал
ДАМЫТУШЫ ОЙЫНДАР МЕКТЕП ЖАСЫНА ДЕЙІНГІ БАЛАНЫҢ ЗИЯТКЕРЛІК-ШЫҒАРМАШЫЛЫҚ ҚАБІЛЕТТЕРІН ДАМЫТУДЫҢ ҚҰРАЛЫ
Аннотация
Шығармашыл тұлғаны тәрбиелеу қазіргі кездегі педагогикалық теория мен практиканың маңызды міндеттерінің бірі болып табылады. Өйткені келешек қоғамға өзінің зияткерлік қабілеті мен шығармашылық жетістіктерімен танылатын адамдар еліміздің қарқынды дамуы үшін аса қажет. Мақалада мектепке дейінгі педагогикадағы «зияткерлік» және «шығармашылық» ұғымдарының мектеп жасына дейінгі балалардың өзара әрекеттестік мәселелерін ашуда шешуші рөл атқаратындығына мән беріліп, аталмыш ұғымдардың сипаттамалары нақтыланған. Зияткерлік-шығармашылық қабілеттер өзінің барлық нақты формаларында көрінетіндігі: өнертапқыштық, ғылыми, әдеби, көркемдік және т.б. қарастырылған. Осыған сәйкес, зияткер дарынды тұлғаның шығармашылық қабілеті оның жеке тұлғасын тұтас сипаттайды және зияткерлік яғни (ойлаудың өзіндік ерекшелігі, икемділігі, бейімділігі, еркіндігі және тиімділігі, шығармашылық қиялдың деңгейі) арқылы ұсынылған компоненттер жүйесі болып табылатындығы, және олардың өзара әрекетіндегі тұлғалық (мотивациялық, эмоционалдық, ерікті, рефлексиялық және құндылық) сипаттамаларды дамытуға бағытталған іс-әрекеттерді жүзеге асыру ерекшеліктері көрсетілген. Нәтижесінде дамытушы ойындар кешенін ұтымды жүзеге асыруда педагог кез келген балалар іс-әрекетіндегі өз позициясының екіжақтылығын есте сақтай отырып, олардың қызығушылығы, шығармашылығы, эмоционалдық көңіл-күйі, балалардың бір-бірімен қарым-қатынасының сипаты, сондай-ақ ойын әрекеттерінің сәттілігі мен ойын нәтижесіне жетуіне көңіл бөлінген. Воспитание творческой личности выступает приоритетной задачей современной педагогической теории и практики. Государственный стандарт дошкольного образования нацелен на создание условий для всестороннего личностного развития, социализации личности дошкольника, раскрытия творческого потенциала, инициативности в совместной деятельности со сверстниками и взрослыми. В статье уточнен смысл понятий «интеллектуальный» и «творческий» в дошкольной педагогике и раскрыта их ведущая роль в рассмотрений проблем взаимодействия детей. Возможностью проявления интеллектуальных и творческих способностей в разнообразных конкретных формах: искусстве, науке, литературе и т.д. Интеллектуальные возможности обеспечиваются имеющимися знаниями, закрепляются способностями, стимулируются целенаправленностью. Важным условием творчества выступает наличие опыта, вызывающего эмоциональную окраску творческой деятельности. В развитии интеллектуального и творческого потенциала старших дошкольников необходимым условием являются выбор эффективных форм организации педагогического процесса развивающих игр. Соответственно, дается характеристика творческого потенциала одаренной личности через такие особенности мыслительной деятельности как гибкость, оригинальность, произвольность, эффективность и особый уровень творческого воображения определены виды деятельности направленные на развитие мотивационного, эмоционального, произвольного, рефлексивного, ценностного компонентов совместной деятельности детей. В качестве результата представлен опыт эффективной реализации педагогами комплекса развивающих игр, где педагог сохраняя свою позицию организатора и наблюдателя, умело уделяет внимания эмоциональному настрою участников, характеру их взаимодеиствия, творческой направленности деятельности, созданию соревновательного духа у участников. Education of a creative personality speaks priority task modern pedagogical theory and practices. State standard of preschooler education aims at creation conditions for a comprehensive personal development, socialization personalities of preschooler, disclo-sure creative potential, and initiative in joint activities with peers and adults. The article clarifies the meaning concepts of “intellectual” and “creative” in preschool pedagogy and revealed their leading role in considering the problems of interaction between chil-dren. The possibility of displaying intellectual and creative abilities in various specific forms: art, science, literature, etc. Intellectual abilities are provided with available knowledge, fixed by abilities, stimulated by purpose fullness. An important condition for creativity speaks experience, calling emotional coloration creative activities. In the devel-opment of the intellectual and creative potential of older preschoolers, a necessary condi-tion is the choice of effective forms of organizing the pedagogical process of educational games. Accordingly, given characteristic capacity of intellectually gifted personality through such peculiarities of mental activity as flexibility, originality, arbitrariness, effi-ciency. As the result, was presented experience implementation teachers complex of edu-cational games, where teacher keeping its position as organizer and observer, skillfully pays attention to the emotional mood of the participants, their character interactions, creative focus activities, creation of competitive spirit participants.
Автор
Г.К.Килыбаева ,
К.Ж. Атыманова
Р.К.Бекмагамбетова
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF1855
Ключевые слова
зияткерлік
шығармашылық мүмкіндік
зияткерлік-шығармашылық ойын
дамытушы ойын
конвергентті ойлау
дивергентті ойлау
интеллектуальный
творческий потенциал
интеллектуальные и творческие способности
развивающая игра
конвергентное мышление
дивергентное мышление
intellectual
creative potential
intellectual-creative game
intellectual and creative abilities
developing game
convergent thinking
divergent thinking
Год
2026
Номер
Выпуск 1
Посмотреть статью Посмотреть журнал
ФОРМИРОВАНИЕ ИССЛЕДОВАТЕЛЬСКИХ УМЕНИЙ УЧАЩИХСЯ С ВЫСОКИМ УРОВНЕМ МАТЕМАТИЧЕСКИХ ЗНАНИЙ СРЕДНЕЙ ШКОЛЫ
Аннотация
Цели школьного образования и подходы к организации общего среднего образования сегодня сильно изменяются, особенно в отношении тех принципов, на которых строятся образовательные процессы. Актуальны вопросы типа: заканчивают ли молодежь школу с научными знаниями, необходимыми им для принятия обоснованных решений в современном мире? Потому, существует противоречие между потребностью общества в человеке, обладающем исследовательскими навыками, и недостаточной сформированностью таких навыков у учащегося средней школы, что подтверждает актуальность данной темы и необходимость ее научного исследования. Наше текущее исследование направлено на изучение гипотезы: решение нестандартных задач по математике, включающие задачи прикладного характера, на логику и исследование, формируют исследовательские навыки учащихся средней школы. В рамках исследования, проведенного в 2 этапа, в период 2022-2024 годы, была использована, в целом, выборка (N=105), в которую вошли девятиклассники с высоким уровнем математических знаний, средней школы имени С. Рахимова, школы-гимназии №99 и №47 города Шымкент. Результаты 2 этапа, нашего исследования, выборка которой составила 51 одаренных учащихся, отобранных среди учащихся из первого этапа, показывают положительную связь между решением математических задач и формированием исследовательских умений учащихся. Гипотеза подтверждается t-критерием Стьюдента. Обсуждаются ограничения исследования и дальнейшее направления будущих исследований.
Автор
Мырзабеков Т.М.
Жетписбаева Г.О.
Дуйсебаева П.С.
Алтынбеков Ш.Е.
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF1840
Ключевые слова
исследовательские умения
одаренные учащиеся
математические задачи
исследование
среднее образование
Год
2026
Номер
Выпуск 1
Посмотреть статью Посмотреть журнал
FORMING ADOLESCENTS’ LEGAL CULTURE IN THE CONTEXT OF SCHOOL AND FAMILY: PEDAGOGICAL APPROACH
Аннотация
The article analyzes the topical issue of modern pedagogical science related to the critical perception of adolescent culture. The role of legal education in the formation of a legal culture of an individual is determined through the prism of a systematic approach. The importance of legal awareness and lawful behavior as structural elements of legal culture is emphasized. The study formulates the concept of legal education, identifies its key tasks and identifies conditions conducive to the effective development of this process. The components of legal education are considered: the cognitive component (legal consciousness, thinking, views and beliefs), the value-emotional component (legal values, orientation) and the practical component (motivation, attitudes, habits of lawful behavior). Based on these elements, a pedagogical model is proposed, including goals, objectives, methods, principles, tools, forms, criteria and performance indicators. The model is aimed at providing an integrated approach to the education of legal culture of adolescents
Автор
D. Madibayeva
T.N. Zhundybayeva
Zh. Kalygulova
K. Sholpankulova4
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF1856
Ключевые слова
Kazakhstan
legal culture
civic duty
legal upbringing
active citizenship
legal education
Год
2026
Номер
Выпуск 1
Посмотреть статью Посмотреть журнал
Қашықтан оқыту кезінде оқушылардың функционалдық сауаттылығын қалыптастырудың дидактикалық ерекшеліктері
Аннотация
Бұл мақалада математиканы қашықтан оқыту кезінде оқушылардың функционалдық сауаттылығын дамыту үдерісі қарастырылады. Зерттеудің өзектілігі - қашықтан білім беру рөлінің артуына және математикалық білімді нақты өмірлік жағдайларда қолдану дағдыларын қалыптастыру қажеттілігіне байланысты. Зерттеудің мақсаты – оқушылардың функционалдық сауаттылықтарының дамуына әсер ететін факторларды анықтау және оқу процесін жетілдірудің тиімді әдістерін ұсыну. Зерттеуде қашықтан оқыту және функционалдық сауаттылықты қалыптастыруға байланысты ғылыми әдістемелік әдебиеттерге шолу жасалынды. Нәтижелер бойынша интерактивті әдістерді, цифрлық құралдарды және жобалық әрекеттерді қолдану оқушылардың функционалдық сауаттылығын арттыруға ықпал етуі мүмкін екенін пайымдадық. Оқыту кезеңдеріне, оның ішінде эмпирикалық материалды, математикалық деректерді логикалық ұйымдастыруға және қолданбалы мазмұнды есептерді шешуге басты назар аударылады. Зерттеуде математиканы оқытуда функционалдық іс-әрекетті, оның ішінде қашықтықтан оқыту жағдайында ұйымдастыру тәсілдерін талдау ерекше орын алады. Сондай-ақ теориялық материалды қабылдауда кездесетін кедергілерді жоюда оқушыларда дербестік пен өзін-өзі реттеуді дамыту қажеттілігі анықталды. Оқушыларға математиканы оқыту үдерісінде функционалдық сауаттылықты дамытуда, кері байланыс, тәжірибеге бағытталған тапсырмаларды пайдалану қажеттілігін ескере отырып, оқу процесін жетілдіру бойынша ұсыныстар берілді.
Автор
А.С. Зайтжанова
Б.Д.Сыдыхов
DOI
10.48081/BGQF1835
Ключевые слова
математиканы оқыту үдерісі
функционалдық сауаттылық
қашықтан оқыту
цифрлық технологиялар
мотивация
Год
2026
Номер
Выпуск 1
Посмотреть статью Посмотреть журнал