Бұл мақалада болашақ педагогтардың кәсіби сана-сезімін дамытудың теориялық және практикалық негіздері қарастырылады. Автор кәсіби сана-сезімді тұлғаның өзін-өзі тануы, кәсіби рөлін ұғынуы, мамандыққа деген ішкі қатынасы мен болашақтағы кәсіби бағыттылығы ретінде сипаттайды. Зерттеудің негізгі мақсаты – кәсіби сана-сезімнің құрылымдық компоненттерін (когнитивтік, эмоционалдық, мотивациялық, рефлексивтік және мағыналық) кешенді түрде дамытатын тиімді модель ұсыну. Зерттеу жұмысы үш кезеңнен тұрды: бастапқы диагностика, даму моделін әзірлеу және қорытынды диагностика. Бастапқы кезеңде 37 студенттің кәсіби сана-сезім деңгейі арнайы психологиялық әдістемелер арқылы бағаланды: А.В. Карповтың рефлексияны анықтау әдісі, Т. Элерстің мотивацияны зерттеу тесті, Холлдың эмоционалды интеллект шкаласы, Д.А. Леонтьевтің мағыналық бағдарлар тесті және когнитивтік танымды бағалауға арналған тапсырмалар қолданылды. Диагностика нәтижесінде студенттердің бірқатар компоненттер бойынша төмен көрсеткіштері анықталып, сол олқылықтарды жоюға бағытталған арнайы даму моделі құрылды. Әр компонентке үш нақты практикалық іс-шара ұсынылды. Қайта жүргізілген диагностика даму моделінің тиімділігін дәлелдеді: студенттердің кәсіби түсінігі тереңдеді, рефлексиялық және мотивациялық белсенділігі артты, кәсіби құндылықтарға бағыттылығы күшейді. Мақалада кәсіби сана-сезімді дамыту болашақ педагогтың кәсіби тұлға ретінде қалыптасуының маңызды шарты екені көрсетіледі.

https://doi.org/10.48081/BGQF2088

2026

Выпуск 2

Научные работы, посвящённые природе пространственного мышления в образовательном ландшафте, содержат идею о том, что целенаправленное пространственное обучение позволяет улучшить пространственные навыки. В текущей статье рассматривается исследование, цель которого – оценка эффективности 8-сессионного курса с практическими самостоятельными заданиями на развитие пространственное мышления будущих педагогов начальных классов, которые, помимо основных учебных дисциплин, должны обучать младших школьников изобразительному искусству. Участниками стали две группы студентов из двух казахстанских вузов: контрольная группа без вмешательства – 78 человек, и посещавшая курс экспериментальная группа, состоящая из 64 обучающихся. В качестве инструмента измерения использовался специально разработанный и удовлетворяющий цели исследования трёхкомпонентный тест по оценке пространственного мышления для будущих педагогов. Согласно полученным результатам, до начала экспериментальной имплементации межгрупповых различий в уровне пространственных навыков не регистрировали. По окончании исследования баллы, отображающие уровень навыков пространственного мышления возросли у участников, посещавших курс изобразительного искусства, в значительной степени. Результаты ковариационного анализа с поправкой на баллы по итогам первоначального тестирования, свидетельствуют о позитивном эффекте сконструированного режима на все три компонента пространственного мышления: выявление предыдущего шага в алгоритме, оценка вероятности распада конструкции, а также идентификация геометрического соответствия. При этом последний компонент претерпел наибольший количественный рост. Полученные результаты доказывают, что пространственное мышление не является исключительно врождённой способностью, а поддаётся целенаправленному развитию даже в рамках относительно краткосрочных образовательных программ. Прослеживается критическая взаимосвязь между уровнем развития пространственных компетенций педагога и его готовностью к эффективному преподаванию дисциплин художественно-эстетического цикла. Перспективы дальнейших исследований связаны с репликацией эксперимента в условиях более длительного курса и включением отсроченного тестирования для выявления устойчивости эффекта.

https://doi.org/10.48081/BGQF2066

2026

Выпуск 2

The rapid digitalization of education and the evolving demands of 21st-century teacher competencies necessitate a rethinking of approaches to training future English language teachers. Within this context, collaborative learning in blended environments emerges as a key pedagogical strategy for developing communicative competence, which includes not only language proficiency but also interaction, argumentation, intercultural awareness, and teamwork skills. This study aims to investigate the role of collaborative learning as a factor in the development of communicative competence among future English language teachers based on the perspectives of experienced instructors. A qualitative research design was employed, utilizing semi-structured interviews with 12 English language teachers who implement blended learning in higher education. The study’s novelty lies in its comprehensive examination of collaborative learning as a multidimensional pedagogical technology that integrates cognitive, emotional, and social aspects of interaction and in identifying its practical potential through empirical evidence. The findings indicate that collaborative learning fosters dialogue, critical thinking, consensus-building, and responsibility for shared outcomes while significantly transforming the teacher’s role from a transmitter of knowledge to a facilitator and coordinator of collaborative processes. The results also highlight key challenges—such as organizational and psychological barriers and uneven student participation—and emphasize the importance of task design, motivation, and supportive learning environments. The practical significance of the research lies in providing methodological recommendations for integrating collaborative approaches into teacher education curricula, thereby enhancing the professional preparation of future educators for contemporary educational contexts.

https://doi.org/10.48081/BGQF2057

2026

Выпуск 2

Аутизм спектрі бұзылысы бар мектепке дейінгі жастағы балаларда вербалды және бейвербалды қарым-қатынаста айқын қиындықтар байқалып, бұл олардың бейімделу әлеуетін әлсіретіп, әлеуметтік өзара әрекеттесуді күрделендіреді. Зерттеу 4–6 жастағы 40 баланың коммуникативтік құзыреттіліктерін бастапқы кезеңде жан-жақты бағалап, оларды эксперименттік және бақылау топтарына бөлуді қамтыды. ADOS-2 нәтижелері мен жартылай құрылымдық педагогикалық бақылауға сүйене отырып, сенсорлық-реттеу көрсеткіштерінің (SRS), танымдық қабілеттердің (WISC-V) және отбасы-тәрбие ортасының параметрлерінің (ата-ана мен мұғалім сауалнамалары) вербалды және вербалды емес дағдыларға әсері талданды. Эксперименттік топ сенсорлық интеграция жаттығулары, когнитивтік бағдарлы сөйлеу сценарийлері және отбасылық тренингтерден тұратын он түзету-дамыту сабағына қатысса, бақылау тобы логопедиялық және психологиялық шаралардың стандартты кешенін алды. Статистикалық талдау (Уилкоксон және Манн–Уитни тестілері, Пирсон корреляциясы) эксперименттік топта бастамалық мәлімдемелер жиілігі мен лексикалық әртүрліліктің (Шеннон индексі) екі еседен артығын, ым-ишара мен мимика репертуарының елеулі кеңеюін және жалпы тиімділіктің 70%-дан жоғары өскенін көрсетті. Сонымен қатар, байланыс көрсеткіштері сенсорлық сезімталдық деңгейімен (r –0,70-ке дейін), интеллект деңгейімен (r = 0,81) және ортаның қолдау дәрежесімен (r = 0,84) маңызды байланысқа ие екені анықталды. Алынған деректер негізінде мақсатты араласудың интеграциялық моделі ұсынылып, педагогтар мен ата-аналарға арналған практикалық ұсынымдар әзірленді; оларды мектепке дейінгі ұйымдар мен мамандандырылған орталықтарда түзету жұмысын жекелеу және АСД бар балалардың өмір сүру сапасын жақсарту үшін енгізуге болады.

https://doi.org/10.48081/BGQF2092

2026

Выпуск 2

The aim of this study was to identify the relationship between social intelligence and personality traits in 8th and 9th grade students. The empirical base included 200 adolescents (93 male and 107 female) aged 14–16 years studying in general education schools. The Tromsø Social Intelligence Scale (TSIS) and a short version of the Big Five Inventory (BFI) questionnaire were used for diagnosis. Statistical data processing was performed using Jamovi software (Version 2.7); Descriptive statistics, t-tests for independent samples, one-way analysis of variance (ANOVA), and Pearson's correlation analysis were used. The results showed that the level of social intelligence among 8th and 9th grade students is relatively stable and does not show significant differences depending on gender and age. Mostly weak correlations were found between social intelligence indicators and personality traits, except for a moderate positive correlation between extroversion and conscientiousness. The data obtained indicate the relative autonomy of social intelligence in relation to personality factors and emphasize the need for pedagogical conditions that promote the development of social competencies in adolescents.

https://doi.org/10.48081/BGQF2074

2026

Выпуск 2

В данной статье комплексно рассматривается проблема совершенствования образовательного процесса в высшей школе через интеграцию современных дидактических и информационно-коммуникационных технологий. На примере практического опыта работы преподавателей кафедры «История Казахстана» (НАО «Торайгыров университет») анализируется опыт трансформации традиционной лекции в интерактивную форму. В частности описывается методика применения проблемного подхода, метода ассоциаций и источниковедческого анализа для активизации познавательной деятельности магистрантов. Представлена методика проведения интерактивного семинара по геральдике, включающая использование творческих заданий, метода «Даймонда» и групповой работы. В работе научно обосновывается переход от пассивного потребления информации к модели активного конструирования знаний. Особое внимание уделено роли преподавателя в формировании критического мышления, аналитических навыков и самостоятельности обучающихся в условиях цифровой образовательной среды. Также в работе представлены результаты и анализ эффективности программ повышения квалификации профессорско-преподавательского состава, пройденных в отечественном (НАО «Торайгыров университет») так и зарубежном (Казанский федеральный университет) университетах. Авторами доказано, что системное освоение и внедрение инновационных методологических подходов и ИКТ выступает ключевым драйвером обновления образовательных программ. Сформулированные в статье выводы и предложенные методические рекомендации могут быть масштабированы и адаптированы для повышения качества преподавания широкого спектра исторических и гуманитарных дисциплин в соответствии с глобальными образовательными трендами.

https://doi.org/10.48081/BGQF2050

2026

Выпуск 2

The scoping review investigates the application of an integrated approach to STEM (Science, Technology, Engineering and Mathematics) in formal schooling in natural science subjects in secondary school between 2019 and 2025. The scoping review has followed the structure provided in the PRISMA-ScR protocol using a search of the Springer Link database which resulted in 1160 records of which ten peer-reviewed articles matched the inclusion criteria for thematic and descriptive analysis. Examination of the literature showed that the majority of integrated STEM teaching interventions associated with secondary science education were primarily found to integrate engineering design activities into the science curriculum being offered in either Physics or Chemistry using predominately project-based or design-based learning pedagogy. Evidence of increased levels of student engagement, improved understanding of the importance of interdisciplinary connections, and improved development of computational skills was consistently reported; however, evidence supporting increased student academic performance as a result of integrated STEM teaching interventions was mixed across the studies reviewed. The dominant factors reported to account for barriers to the successful implementation of integrated STEM teaching interventions were reported to be insufficient teacher preparation and lack of resources available to support the various aspects of implementing integrated STEM. In summary, there is a great deal of promise associated with the successful implementation of integrated STEM within secondary education and creative and effective resources, including teacher professional development, assessment tools, and instructional strategies are critical to achieving this promise in a sustainable manner across education systems.

https://doi.org/10.48081/BGQF2068

2026

Выпуск 2

The article explores contemporary pedagogical approaches to working with gifted children in the context of current educational trends, including digitalization, competency-based and learner-centered approaches, inclusion, and differentiation. Special attention is given to models such as Joseph Renzulli’s Three-Ring Conception of Giftedness, Howard Gardner’s Multiple Intelligences theory, Carol Ann Tomlinson’s differentiated instruction, Montessori pedagogy, project-based and problem-based learning. The theoretical framework is based on a synthesis of domestic and international research and best practices in gifted education and teacher preparation. An empirical study conducted among secondary school teachers in Pavlodar city and region revealed a moderate level of readiness across cognitive, emotional-motivational, and practical components for working with gifted students. The findings emphasize the need for systematic methodological support, the integration of innovative technologies (including VR/AR), and ongoing professional development of educators in this field. In conclusion, the authors highlight the importance of developing a comprehensive model of teacher preparation that ensures individualized education for gifted children while addressing the challenges posed by contemporary educational transformations.

https://doi.org/10.48081/BGQF2093

2026

Выпуск 2

This article evaluates the effectiveness of a model of psychological and pedagogical guidance for the university students’ soft skills development in the context of the modern educational process. The object of the study is the development of students' soft skills, including critical thinking, problem-solving, creativity, emotional intelligence, and teamwork skills. The aim of the study is to determine the effectiveness of the developed model by analyzing the dynamics of the specified skills’ 2formation and conducting a SWOT analysis. The study utilized a comprehensive methodological approach, including theoretical analysis, empirical research, and mathematical statistics. The empirical part of the study involved pre- and post-testing of 114 undergraduate students at Toraighyrov University. The assessment was conducted using a combination of psychodiagnostic methods to evaluate the development of each soft skill component. The results were processed using descriptive statistics and the Pearson correlation coefficient. The conducted analysis of empirical data demonstrates positive dynamics in the development of university students' soft skills. The greatest changes are observed in emotional intelligence and teamwork skills. Significant changes were also recorded in the development of critical thinking and students' ability to solve complex problems, while no clear improvement was observed in creativity. The SWOT analysis presented in this article allowed us to identify the strengths and weaknesses of the model and assess the opportunities and threats to its implementation. The study's results suggest that the developed model of psychological and pedagogical guidance is an effective tool for developing university students' soft skills. These findings can be used in designing educational programs aimed at developing soft skills, as well as in organizing psychological and pedagogical support in higher education.

https://doi.org/10.48081/BGQF2089

2026

Выпуск 2

The article examines the multifaceted problem of forming moral culture among preschool children within the framework of contemporary social and educational challenges. Rapid social transformation, digitalization, and changing family structures have led to a noticeable decline in traditional moral values, as well as reduced parental participation in children’s moral and ethical development. In this context, the authors emphasize the urgent need to reconsider the content, methods, and organizational forms of moral upbringing in early childhood education. The study provides a theoretical analysis of key concepts related to moral culture and moral development, drawing on psychological, pedagogical, and philosophical approaches. Particular attention is paid to the integration of spiritual and moral education into everyday pedagogical practice as a foundation for the development of socially acceptable behavior, empathy, responsibility, and value-based decision-making in preschool children. The role of the educator is highlighted as central in modeling moral behavior and creating a supportive moral environment. Furthermore, the article reviews innovative pedagogical methods—such as game-based learning, storytelling, role-playing, and situational modeling—that facilitate the internalization of moral norms and values. The authors conclude by offering practical recommendations for establishing a holistic system of moral education that ensures effective cooperation between families and preschool institutions.

https://doi.org/10.48081/BGQF2094

2026

Выпуск 2