Вестник ToU
Педагогическая серия
search Найти
РАЗВИТИЕ КОГНИТИВНОГО МЫШЛЕНИЯ У ШКОЛЬНИКОВ ЧЕРЕЗ ОБУЧЕНИЕ ПРОГРАММИРОВАНИЮ
Аннотация
В статье исследуется влияние обучения программированию на развитие когнитивных способностей школьников Астаны. Авторы, опираясь на анализ научной литературы, тестирование когнитивных способностей и проведение педагогического эксперимента, демонстрируют существенный положительный эффект от обучения программированию на развитие ключевых мыслительных навыков. Рассмотрены психолого-педагогические работы, посвященные развитию когнитивных способностей, и научные исследования, раскрывающие роль программирования в формировании мыслительных навыков, таких как логика, алгоритмизация, пространственное мышление, креативность. Подробно описаны методики и материалы, использованные для проведения исследования, включая стандартизированные психологические тесты, разработку и внедрение программы обучения программированию, а также наблюдение за динамикой развития когнитивных способностей учащихся. Авторы рассматривают различные подходы к обучению программированию, в том числе интеграцию элементов программирования в другие предметы, проведение факультативных занятий и участие в олимпиадах по информатике. Результаты исследования доказывают значительное улучшение показателей логического мышления, пространственного воображения и аналитических способностей у учащихся, которые прошли обучение программированию. Авторы пришли к выводу, что обучение программированию является эффективным инструментом для развития когнитивных способностей школьников в Казахстане. Внедрение таких образовательных практик способствует модернизации школьного образования и подготовке учащихся к жизни в цифровом обществе.
Автор
М.Б. Өтеміс
М.А. Ермаганбетова
DOI
10.48081/BGQF1830
Ключевые слова
программирование
школьное образование
Казахстан
информатика
интерактивные методы обучения
когнетивное мышление
Год
2026
Номер
Выпуск 1
Посмотреть статью Посмотреть журнал
БІЛІМ БЕРУ РОБОТОТЕХНИКАСЫ АРҚЫЛЫ ОҚУШЫЛАРДЫҢ ЖОБАЛЫҚ ЖҰМЫСТАРЫН ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ
Аннотация
Мақалада білім беру робототехникасын қолдану арқылы оқушылардың жобалық жұмыстарын жетілдіру жолдары зерттеледі. Робототехника оқушылардың техникалық дағдыларын дамытуға, шығармашылық ойлау қабілетін арттыруға және ғылыми-зерттеу қызметіне қызығушылығын оятуға мүмкіндік береді. Мақалада робототехниканы оқу процесіне интеграциялау әдістері, жобалық жұмыстардың тиімділігін арттырудың педагогикалық тәсілдері және оқушылардың практикалық білімдерін нығайту жолдары қарастырылады. Зерттеу аясында 6-8 сынып оқушыларының жобалық дағдыларын дамытуға бағытталған «Робототехника негіздері» курсы әзірленді. Курс педагогикалық эксперименттің бөлігі ретінде мектептің сабақтан тыс жүйесіне біріктірілді. Нәтижелерді бағалау үшін оқушылардың жобалық дағдыларының дамуын өлшеуге мүмкіндік беретін арнайы бағалау кестесі құрылды. Тәжірибе көрсеткендей, осы курстан өткен оқушылар жобалық жұмыс саласындағы білімдері мен дағдыларын арттырды. Жобалық іс-шаралар оқытудың тәжірибеге бағытталған түрі бола отырып, олар үшін қызықты және мазмұнды болды. Зерттеу нәтижелері білім беру процесінде робототехниканы қолдану оқушылардың оқу мотивациясын жоғарылатып, олардың инновациялық идеяларды жүзеге асыру қабілетін күшейтетінін көрсетеді. Мектеп бағдарламасында робототехниканы қолдануды кеңейту және оқушылардың жобалау дағдыларын дамыту және оқыту әдістерін одан әрі жетілдіру үшін осы бағыттағы зерттеулерді жалғастыру ұсынылады.
Автор
Токжигитова Нургуль Каирбаевна
Алибекова Дания Темирбулатовна
Алдибаева Лаззат Тургынбаевна
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF1860
Ключевые слова
білім беру робототехникасы
жобалық жұмыстар
жетілдіру
дағдылар
оқушылар
Год
2026
Номер
Выпуск 1
Посмотреть статью Посмотреть журнал
A STUDY OF HIGH SCHOOL STUDENTS' CONCEPTS OF ATOMIC STRUCTURE: IDENTIFICATION OF MENTAL MODELS
Аннотация
This article investigates the conceptions and mental models of high school students in mastering the topic of atomic structure. The aim of the study is to identify students' mental models of atomic structure, assess and compare their residual knowledge. The study was conducted with the participation of students in the 10th grade of a state high school in Kyzylorda (n=49). During the study, students were asked to draw their mental models of the structure of the atom and to provide written responses to questionnaire items related to the topic. The models drawn by the students and the results of the survey were analyzed qualitatively and quantitatively. The data obtained showed that the students' knowledge of the atom is limited to the basic components such as electrons, protons and neutrons. The majority of students still confuse the Rutherford and Bohr models with the model of the Solar System, and the quantum mechanical model is not well mastered. In addition, it was found that their visual and theoretical understanding of atomic models is incomplete. In conclusion, the need to use visualization, historical context, and modeling methods to explain the topic of atomic structure in the teaching process in secondary schools was identified. This study has important practical and methodological significance in increasing the level of scientific knowledge of secondary school students and creating conditions for effective mastery of complex topics.
Автор
Bakytbek Islambekuly
Abyzbekova Gulmyra
Ahatayev Nurlybek
Zhysipova Layla
Madeniyet Yelubay
DOI
10.48081/BGQF1837
Ключевые слова
teaching chemistry at school
atomic structure
atomic models
mental models
scientific knowledge
scientific literacy
Год
2026
Номер
Выпуск 1
Посмотреть статью Посмотреть журнал
Die Bloomsche Taxonomie als Mittel zur Entwicklung der Sprechaktivität von Studenten
Аннотация
Dieser Artikel beleuchtet die Problematik des Fremdsprachenunterrichts auf der Grundlage der Bloomschen Taxonomie, die eine Hierarchie der Zielerreichung in Form von Aktionsverben darstellt. Die Autoren haben eine Überprüfung der wissenschaftlichen und pädagogischen Literatur zum Thema der Forschung durchgeführt, die Analysen von Werken in- und ausländischer Wissenschaftler umfasst. Der Artikel zeigt die Möglichkeiten von der Bloomschen Taxonomie auf, indem Lernziele in Form von Verben gesetzt werden, auf denen Aufgaben und Übungen basieren, um eine allmähliche Steigerung des Niveaus der Denktätigkeit zu fördern. Nachdem die Autoren die Klassifizierung der didaktischen Ziele nach der Bloomschen Taxonomie untersucht haben, beschreiben sie ausführlich die von ihnen entwickelte Taxonomie in Bezug auf die Sprachdisziplinen. Eine wichtige Voraussetzung für die Entwicklung von Sprachaktivitäten ist die Nutzung der Möglichkeiten des fremdsprachlichen virtuellen Bildungsraums, in dem verschiedene Arten von Medienressourcen verfügbar sind. Audio- und Videomaterial, das frei zugänglich ist, sowie Lehrbücher tragen zur Entwicklung aller Arten von Sprachaktivität bei, weshalb die Autoren dieser Arbeit empfehlen, auf Internetressourcen zurückzugreifen. Die Besonderheit der vorgestellten Arbeit ist die praktische Anwendung von der Bloomschen Taxonomie im Unterricht von Studenten des Fachs „Fremdsprache: zwei Fremdsprachen“, beginnend mit den niedrigen Niveaus von „wissen“ und „verstehen“ und endend mit dem Niveau der Schaffung neuer Sprachprodukte in Form von didaktischem Material für den Fremdsprachenunterricht.
Автор
Кабенова Диана Мейрамовна
Абдол Элеонора Досжановна
Кисметова Галия Нагибудаевна
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF1838
Ключевые слова
Bloomsche Taxonomie
Bildungszielhierarchie
Zielklassifizierung
Denkprozess
Sprechaktivität
Handlungsverben
Год
2026
Номер
Выпуск 1
Посмотреть статью Посмотреть журнал
СРАВНИТЕЛЬНЫЙ АНАЛИЗ ТРАДИЦИОННОГО И ПРОЕКТНОГО ПОДХОДОВ В ОБУЧЕНИИ РОБОТОТЕХНИКИ
Аннотация
В данной статье проводится сравнительный анализ традиционного и проектного подходов в обучении робототехнике, с акцентом на их сильные и слабые стороны. Традиционный подход, основанный на лекциях и семинарах, обеспечивает систематическое усвоение теоретических знаний, однако часто не учитывает индивидуальные потребности учащихся, что может снижать их мотивацию. В отличие от него, проектный подход акцентирует внимание на практическом применении знаний через реализацию реальных проектов, что способствует развитию критического мышления, креативности и навыков командной работы. Исследование включает анализ существующей научной литературы, примеры успешных проектов и оценку эффективности каждого подхода. Результаты показывают, что интеграция обоих методов может привести к более эффективному обучению и подготовке квалифицированных специалистов в области робототехники. В заключение подчеркивается важность комбинирования теоретических знаний с практическими проектами для создания адаптивной образовательной среды, способствующей всестороннему развитию учащихся.
Автор
Есенбекқызы А.
Шекербекова Ш.Т.
DOI
10.48081/BGQF1827
Ключевые слова
теоретические знания
практические знания
проекты
критическое мышление
адаптивная образовательная среда
Год
2026
Номер
Выпуск 1
Посмотреть статью Посмотреть журнал
INDIVIDUAL AND GROUP ASSESSMENTS IN ENGLISH LANGUAGE LEARNING
Аннотация
The article explores individual and group assessments in English language education, emphasizing their relevance in the context of multilingual education and modern standards. Using comparative analysis, observations, and qualitative metrics, the study compares traditional assessment with individual and collaborative approaches, guided by O’Farrell’s principles of fairness, reliability, and sufficiency. Key findings highlight the benefits of diverse assessment methods. Individual assessment identifies students' strengths and weaknesses, offering personalized feedback, while group assessment develops communication, teamwork, and critical thinking through activities like presentations, joint writing, and project-based tasks. Innovative methods such as self-assessment and peer evaluation further enhance engagement and active participation. The article advocates for replacing traditional approaches with dynamic, student-centered methods that boost motivation, improve outcomes, and develop essential life skills for a globalized world.
Автор
B. K. Abil
D. M. Abdrasheva
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF1852
Ключевые слова
Language education, individual assessment, group assessment, English learning, educational assessment, collaborative learning, personalized feedback.
Год
2026
Номер
Выпуск 1
Посмотреть статью Посмотреть журнал
Model zur Vervollkommnung der interkulturellen Kompetenz beim Erlernen der zweiten Fremdsprache
Аннотация
Das Ziel dieser Forschung ist Entwicklung eines Models zur Vervollkommnung der interkulturellen Kompetenz (IK) beim Unterrichten der Deutschen Sprache als zweiter Fremdsprache (ZF) von Studierenden mit staatlicher Unterrichtssprache an pädagogischen Hochschulen. Die Forschung besteht aus vier Phasen: der Erstellung einer Online-Umfrage für Studierende mit staatlicher Unterrichtssprache, die Deutsch als ZF studieren, der Entwicklung eines Lernmodels aufgrund der erhaltenen Umfrageergebnisse, dem Integrieren des Lernmodels in den Lernprozess, der Bewertung der Lernergebnisse. Die Studienteilnehmer und -teilnehmerinnen sind Studierende des 2. und des 3. Studienjahres des Bachelorstudiengangs „Fremdsprache: zwei Fremdsprachen“ einiger republikanischer Universitäten und Studierende des 3. Studienjahres der Pawlodarer Pädagogischen Universität namens Alkej Margulan. Im Laufe der Studie wurden folgende Methoden verwendet: Online-Umfrage, Likert-type scaling Methode, Kombinieren der quantitativen und qualitativen Datenanalyse. Die Studienergebnisse bekunden die Effizienz des multimodalen Ansatzes (MA) zur Entwicklung der IK der kasachischen Studierenden, die Deutsch als ZF studieren. Die Studienergebnisse haben eine praktische Bedeutsamkeit für Entwicklung der Studienprogramme für ZF mit Rücksicht der Aspekte der IK. Die anzubietende Methodik mit dem Einsatz des MA-s gewährleistet erfolgreiches Aneignen der interkulturellen Kenntnisse und vervollkommnet die kommunikativen Fertigkeiten der Studierenden.
Автор
Рамазанова М.А.
Кулахметова М.С.
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF1832
Ключевые слова
interkulturelle Kompetenz
multimodaler Ansatz
zweite Fremdsprache
Lernmodel
Wahrnehmungskanäle
Год
2026
Номер
Выпуск 1
Посмотреть статью Посмотреть журнал
«ГРАФИКА ЖӘНЕ ЖОБАЛАУ» ПӘНІ МАЗМҰНЫН ҚАЙТАДАН ҚҰРУ
Аннотация
Талдау көрсеткендей, қолданыста бар пән бойынша үлгілік оқу бағдарламасы еліміздің орта білім беру саласындағы білім мазмұнына қойылытан талаптарға жауап бермейді. Мәселен, ол ел Президентінің тапсырмаларына, жоғары білім беру гранттарының көлемінің өсуіне қарай пән мазмұнының политехникалық бағытталуын қамтамасыз етпейді. Сондықтан мақалада «Графика және жобалау» пәні мазмұнын қайтадан құруды теориялық және эксперименттік зерттеулер тұрғысынан дәйектеу мәселесі шешілді. Ол үшін мынадай болжам тұжырымдалды: егер пән бойынша оқытудың мақсаты мен мазмұнының ғылыми негіздемесі әзірленсе, онда жоғары білім берудің белгіленген басымдықтары басшылыққа алынады, өйткені пән бойынша оқытудың мақсаттары мен мазмұны орта мектепте оқытудың мақсаттарына сәйкес келетін болады. Әдіснамалық көзқарастарды қолдану арқасында зерттеудің ғылыми маңыздылығы артты, атап айтқанда динамикалық көзқарас пәннің даму ретроспективасын ашып беруге, іс-әрекеттік көзқарас инженерлік іс-әрекеттің сипаттамасын ескеруге мүмкіншілік берді. Пән материалының сатылап күрделенуі қағидатын басшылыққа алғанда пән мазмұнының моделі шиыршықтар түрінде бейнеленді. Эксперимент нәтижесі оқушылардың 57%-ы статикалық кеңістікті көз алдына елестету қабілетін иеленетінін, ал олардың 28%-ы оқуды жоғары оқу орнында оқуын жалғастыру үшін өнеркәсіптік немесе құрылыс мамандықтарын қалайтынын көрсетті. Алынған нәтижелер алға қойған болжамның дәлелденгенін көрсетті. Кілтті сөздер: оқыту мазмұны, үлгілік оқу бағдарламасы, графика және жобалау, сызу, шиыршық қағидатымен күрделену, графикалық моделдеу, техникалық моделдеу
Автор
Нәби Ы.А.
Төлбаев Ә.Ә
Ібішев Ө.Ш.
DOI
https://doi.org/10.48081/BGQF1841
Ключевые слова
оқыту мазмұны
үлгілік оқу бағдарламасы
графика және жобалау
сызу
шиыршық қағидатымен күрделену
графикалық моделдеу
техникалық моделдеу
Год
2026
Номер
Выпуск 1
Посмотреть статью Посмотреть журнал
«ЭЛЕКТР ЖӘНЕ МАГНЕТИЗМ» БӨЛІМІН ОҚЫТУДА ДЕҢГЕЙЛЕП ОҚЫТУ ТЕХНОЛОГИЯСЫН ҚОЛДАНУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
Аннотация
Физиканың «Электр және магнетизм» бөлімі оқушылар үшін концептуалдық күрделілігімен ерекшеленеді, бірақ деңгейлеп оқыту технологиясы арқылы бұл мәселелерді жеңуге болады. Ж.А. Қараевтың әдістемесі бойынша, материалды 4 кезеңде (репродуктивтік, алгоритмдік, эвристикалық, шығармашылық) беру оқушылардың білімін тереңдетіп, электромагниттік құбылыстарды түсінуін жеңілдетеді. Зерттеулер көрсеткендей, бұл тәсіл оқу мотивациясын арттырып, үлгерімді жақсартады, сонымен қатар визуалдық үлгілер мен практикалық тапсырмалар арқылы материалды қабылдауды тиімді етеді. Деңгейлеп оқыту әдісі тек қана теориялық білім берумен шектелмей, оқушылардың зерттеу және шығармашылық қабілеттерін дамытуға да ықпал етеді, бұл келешекте кванттық физика сияқты күрделі тақырыптарды меңгеруге негіз болады. Осылайша, бұл технология физиканы оқытудың тиімділігін арттырудың маңызды құралы болып табылады. Мақалада «Электр және магнетизм» бөлімінің мазмұндық ерекшеліктері талданып, виртуалды физика құралдары мен компьютерлік ойындар арқылы тақырыпты визуалды және практикалық түрде меңгерту жолдары сипатталып, деңгейлік тапсырмалар құрастырылған. Зерттеу нәтижелері Стьюденттің t-критерийі арқылы өңделіп, эксперимент басы мен соңындағы көрсеткіштер арқылы оқушылардың білім деңгейінің артқандығы дәлелденген. Статистикалық гипотезаның Н1: «Эксперимент басы мен соңындағы көрсеткіштер арасында ілгерілеушілік бар» деген тұжырымы қабылданды. Осы гипотезаның дәлелдемесін визуализациялау үшін эксперименттің басы мен соңындағы оқушылардың орташа білім деңгейі мен әрбір оқушының үлгерім нәтижесіне баған диаграммасы (гистограмма) тұрғызылып, талданған.
Автор
В.Б. Рыстыгулова
Б.Б.Құдайберген
Ж.К.Сыдыкова
Ш.Е.Жусипбекова
С.С. Байзакова
DOI
10.48081/BGQF1843
Ключевые слова
деңгейлеп оқыту технологиясы
электр және магнетизм
виртуалды физика құралдары
Стьюденттің t-критерийі
білім деңгейінің мониторингі
статистикалық гипотеза
Год
2026
Номер
Выпуск 1
Посмотреть статью Посмотреть журнал
INTEGRATION OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE INTO ONLINE EDUCATIONAL PLATFORMS: CHALLENGES AND PROSPECTS
Аннотация
Artificial intelligence has emerged as a key part of modern educational systems, revolutionizing the ways in which we teach and learn. AI-driven technologies are helping to develop personalized learning experiences, automate administrative tasks, and improve the effectiveness of digital education Nevertheless, issues such as ethical implications, accessibility, and technological adaptability continue to be significant concerns. Therefore, this study will examine the role of artificial intelligence in optimizing the efficiency of educational platforms, identify key AI-based technologies, investigate challenges faced by educations and students, and evaluate the effectiveness of AI-enabled personalized learning experience. The study thus offers a holistic insight into the potential and limits of AI in the education sector through exploring these different perspectives. It employs a mixed-methods research design including a systematic literature review, online surveys, and expert interviews. In order to establish a theoretical foundation, peer-reviewed articles from Scopus, Web of Science, MDPI, and SpringerOpen between 2020 and 2025 were analyzed. Surveys obtained data from educators and students who interacted with AI-Powered Educational tools, whereas interviews with AI experts and education technologists have given perspective from the ground up about use cases and trends. The results showed that ChatGPT excels at improving academic writing skills, while Duolingo and Memrise help to build vocabulary and listening comprehension. MagicAI stands out for providing personalized learning experiences. Overall, this suggests that both AI platforms help provide positive development in the areas of language skills. The usefulness of this study comes from presenting an overview of popular AI tools as well as practical advice for language teachers. Keywords: ChatGPT, online platforms, English language learning, AI, Duolingo, Memrise, MagicAI.
Автор
Жұматаева Зейнеп Наятуллақызы
Мәметкәрім Жадыра Маматрайымқызы
Абдол Элеонора Досжанқызы
DOI
10.48081/BGQF1828
Ключевые слова
ChatGPT
online platforms,
English language learning
Memrise
AI
MagicAI
Duolingo
Год
2026
Номер
Выпуск 1
Посмотреть статью Посмотреть журнал