Интеграция теориясына бағытталған интеграцияланған оқыту барлық уақытта да педагогикалық ой таластың ортақ та өткір тақырыбы болып табылады. Оқу бағдарламасын жоспарлау, оқытуға бағалау деген кешенді көзқарас, білім беру теориясы мен оқу бағдарламасын саралау педагогикалық бағытта бұрыннан талқыланып келе жатыр. Ұсынылып отырған ғылыми мақалада осы зерттеулердің негізінде профессор Алма Қыраубаеваның оқыту технологиясына тиесілі педагогикалық зерттеіне шолу жасап, оның өмірлік және кәсіби тәжірибесін инетграциялық негізде қолдау көрсететін негіздемелер мен тұжырымдарға салыстырмалы түрде талдау жүргізілген. Әлемдік педагогика мен отандық педагогикада интеграцияланған оқыту технологиясы бойынша бірде-бір автор мен нақты ізашар белгіленбегені анық. Заман талабына сай ол білім беру барысында тәжірибемен бірге дамып, оны біршама зерттеушілер мен тәрбиешілер, білім беру саласының практиктері дайындады. Ғалым, профессор Алма Қыраубаева елімізде интеграцияланған оқыту технологиясын қалыптастыратын ізашарлардың бірі болып отыр. Заман ағымына орай уақыт өте келе оқыту технологиясының дамуы мен интеграциялынған оқыту тұжырымдамасы танымал бола бастады, оны біршама білім беру мекемелері мен ұйымдары кеңінен қолданылады. Бүгінгі күні көптеген тәрбиешілер мен білім беру мекемелері ұтымды оқыту ортасын құру үшін компьютерлерді, интернетті, онлайн оқыту курстарын және басқа да технологиялық құралдарды қолдана отырып, дәстүрлі оқытудың әдістерін біріктіре отырып, интеграцияланған оқыту технологияларын белсенді түрде қолданады.

https://doi.org/10.48081/NHOO3425

2025

Выпуск 2

Статья посвящена исследованию формирования функциональной и стилистической грамотности учащихся казахских классов в поликультурной образовательной среде. Автор рассматривает внедрение исследовательских проектов как эффективный инструмент развития лингвистической и коммуникативной компетенции, необходимой для успешной интеграции в многоязычное общество. Основное внимание уделяется пониманию функционально-стилистической грамотности как педагогической категории, включающей способность учащихся выбирать и использовать языковые средства в зависимости от целей и задач коммуникации, стиля и жанра текста. В исследовании представлены результаты экспериментальной апробации методики, направленной на интеграцию проектных технологий в процесс преподавания русского языка как неродного. Методика была основана на сочетании количественных и качественных методов анализа, что позволило выявить эффективность проектной деятельности для формирования у студентов навыков осмысленного использования языковых ресурсов русского языка, их адаптации к коммуникативным ситуациям различной сложности и повышения мотивации к изучению языка. В статье описаны основные этапы обучения, включая разработку учебных заданий, анализ влияния языковой среды на овладение функциональными стилями и оценку результатов проектной деятельности студентов. Автор приходит к выводу, что проектная деятельность способствует не только совершенствованию речевых навыков, но и формированию критического мышления, самостоятельности и метаязыкового сознания. Практическая значимость статьи заключается в разработке рекомендаций для учителей, направленных на совершенствование методики преподавания русского языка в двуязычной среде.

https://doi.org/10.48081/XLXE2135

2025

Выпуск 2

Эмоционалды тұрақтылық әлеуметтік педагогтардың кәсіби дайындығының маңызды құрамдас бөлігі ретінде танылады, олардың жеке әл-ауқатын жақсартып қана қоймай, сонымен қатар білім беру мекемелеріндегі жұмыс тиімділігіне айтарлықтай әсер етеді. Зерттеудің мақсаты болашақ әлеуметтік тәрбиешілердің эмоционалды тұрақтылығына бірқатар болжаушылардың әсерін анықтау болды: студенттердің практикалық дағдыларын қабылдауы, олардың академиялық тұрақтылығы, эмоционалды интеллект және әлеуметтік қолдау сезімі. Зерттеу әдістері екі қазақстандық жоғары оқу орнынан 118 студенттен сауалнама жүргізуді, содан кейін алынған деректерді бірнеше сызықтық регрессиялық талдау арқылы өңдеуді қамтыды. Нәтижелер эмоционалды интеллект пен әлеуметтік қолдаудың негізгі рөлдерін көрсете отырып, зерттелетін факторлардың маңыздылығын растады: біріншісі стрессті басқаруға және өзгерістерге бейімделуге ықпал етеді, бұл әлеуметтік тәрбиешінің кәсіби қызметі үшін маңызды, ал әлеуметтік қолдау эмоционалды тұрақтылықты нығайта отырып, кәсіби және оқу қиындықтарымен күресу үшін ресурстар ұсынады. Болашақ әлеуметтік педагогтарды оқытуға кешенді көзқарастың маңыздылығы, білім беру бағдарламасына эмоционалды интеллект пен әлеуметтік қолдау стратегияларын дамыту әдістерін енгізу қажеттілігі атап өтіледі. Осылайша, қазіргі зерттеу психоәлеуметтік факторлар кешенінің кәсіби дамуға әсері туралы мәліметтер бере отырып, академиялық әдебиеттерге айтарлықтай үлес қосады. Практикалық тұрғыдан алғанда, нәтижелер әлеуметтік педагогтарды даярлауға бағытталған жоғары оқу орындарындағы оқу бағдарламаларын жетілдіру үшін пайдаланылуы мүмкін.

https://doi.org/10.48081/HUPH9915

2025

Выпуск 2

Выгорание педагогов оказывает огромное влияние не только на отдельных педагогов, но и на всю образовательную систему. Выгорание имеет последствия, поскольку оно может оказывать негативное влияние на физическое здоровье педагогов на более глубоком уровне. Особенно важно изучение причин профессионального выгорания педагогов, работающих с детьми с ограниченными возможностями здоровья (ОВЗ). Данная статья посвящена диагностическому исследованию уровня эмоционального выгорания педагогов. Для достижения цели исследования использован комплекс взаимодополняющих теоретических методов. В качестве метода эмпирического исследования использована экспресс-диагностика эмоционального выгорания у педагогов О.Л. Гончаровой. Выборку исследования составили педагоги школ, колледжей и вузов города Шымкент. В диагностическом исследовании участвовали 180 педагогов, из них 84 (46,7%) педагогов, работающих со студентами или со школьниками с ограниченными возможностями здоровья. Исследование показало, что 21,67% (n=39) педагогов имеют низкий показатель эмоционального выгорания. 63 педагога или 35% имеют средний показатель эмоционального выгорания. 78 педагогов со стажем более 15 лет, имеют высокий показатель эмоционального выгорания - 43,33%. В группу с высоким уровнем эмоционального выгорания вошли 57,14% педагогов, работающие со студентами или со школьниками с ограниченными возможностями здоровья. Уровень профессионального выгорания педагогов различается, проблема выгорания связана не только с наличием инклюзивных групп. Исследование позволило сделать вывод о том, что профессиональное выгорание педагогов, особенно работающих в инклюзивной среде, является серьезной проблемой, требующей комплексного подхода.

https://doi.org/10.48081/PXOD2478

2025

Выпуск 2

В статье исследуется управленческий потенциал педагогов в условиях современных образовательных требований. В условиях динамичных изменений образовательной среды и внедрения новых образовательных стандартов особое внимание уделяется необходимости развития у педагогов управленческих компетенций, которые способствуют успешному функционированию образовательных организаций и эффективному взаимодействию с обучающимися. Авторы анализируют ключевые составляющие управленческого потенциала педагогов, включая лидерские качества, способность к организационному планированию, управлению коллективом, решению конфликтных ситуаций и мотивации обучающихся. Оценка этих навыков становится важной в контексте требуемой адаптации образовательных процессов к вызовам времени, таких как цифровизация образования, инклюзивное обучение, внедрение новых педагогических технологий. В статье представлены результаты эмпирического исследования, проведенного среди педагогов различных образовательных организаций, которое позволило выявить влияние профессионального опыта, образования, а также личностных качеств педагогов на развитие их управленческих навыков. На основе анализа данных выделены ключевые факторы, способствующие эффективному формированию управленческого потенциала, такие как поддержка со стороны администрации, участие в профессиональных сообществах и постоянное обновление знаний и навыков. В заключении подчеркивается необходимость системного подхода к развитию управленческого потенциала педагогов, который включает не только традиционные методы повышения квалификации, но и внедрение программ наставничества, коучинга и профессиональных курсов, направленных на формирование навыков управления в образовательном контексте. Авторы делают вывод, что успешная реализация современных требований невозможна без комплексного и системного подхода к подготовке педагогов с развитыми управленческими компетенциями.

https://doi.org/10.48081/OZBT6348

2025

Выпуск 2

Мақалада дене тәрбиесінде жылдамдықты арттыру жаттығуларында бұлшықет қозғалыстарына және жағдайға байланысты реакциялардың шапшаңдығына баса назар аударылады. Қозғалыс жылдамдығын дамыту үшін шекті немесе оған жақын жылдамдықпен орындалатын арнайы жаттығулар қолданылады. Мұндайда жасанды интеллект элементтері бар модельдеу және имитациялық жаттығулар кеңінен пайдаланылады. Имитациялық жаттығулардағы қимылдар максималды бастапқы жылдамдықпен немесе қозғалыс соңында үдеумен жылдам серпілу түрінде болуы тиіс. Әрбір қимылға жеке көңіл бөлініп, олардың қарқынды жылдамдығын біртіндеп арттырып, шекті деңгейге жеткізу қажет. Осы кезде имитация, модельдеу, болжау сияқты жасанды интеллект элементтерінің тиімділігін қолдану ұсынылады. Бұл мақалада қазіргі таңда жасанды интеллект элементтерін пайдалану тақырыбы ерекше маңызға ие екені , қоғамымызға кеңінен еніп, түрлі салада өз орнын тапқаны, ғылым мен технологиямен қатар, медицина, білім беру, өнер, экономика, спорт және басқа да көптеген салаларда табысты қолданылып жатқандығына назар аударылады. Дене тәрбиесіндегі жылдамдық қабілеттерінің дамуы күштің артуымен, спорттық техниканың жетілуімен, биохимиялық механизмдердің жылдам іске қосылуымен, энергия үнемдеуімен және ерік-жігердің дамуымен тығыз байланысты. Жаттығу бағдарламаларын оңтайландыру виртуалды және симуляциялық модельдеу арқылы жүзеге асырылып, шынайы жағдайларға жақын жаттығулар жасалады, жылдамдық оңтайландырылады және жарақаттанудың алдын алу шаралары қарастырылады. Бұл зерттеу жұмысының мақсаты дене тәрбиесіндегі жаттығу барысында жылдамдықты арттырудағы жасанды интеллектінің тиімділігін айқындау болады. Нәтижеде жасанды интеллект спортшының физикалық жағдайы, бұрынғы жаттығулары және жеке ерекшеліктері туралы үлкен көлемдегі деректерді талдай алады, бұл мүмкіндігінше жекелендірілген және тиімді жаттығу бағдарламаларын жасауға мүмкіндік береді.

https://doi.org/10.48081/PTVU4430

2025

Выпуск 2

Мақалада жоғары оқу орындары студенттерінің тұлғалық даму процесіндегі эмоционалдық интеллекттің маңыздылығы қарастырылған. Өзінің эмоцияларын, сондай-ақ басқалардың эмоцияларын тану, талдау және бақылау қабілетін білдіретін эмоционалдық интеллект коммуникациялық дағдыларды, көшбасшылық қасиеттерді және стресстік жағдайларға қарсы тұруды дамытуға айтарлықтай эмоционалдық интеллект әсер етеді. Зерттеу жұмысында студенттердің білім беру ортасының талаптарына ойдағыдай бейімделуінде эмоционалдық интеллектінің дамуы басты рөл атқаратынына бұл мақалада назар аударылады. Бұл олардың мотивациясы мен оқу үлгерімін арттыруға ғана емес, сонымен қатар тиімді оқу және кәсіби өсу үшін қажетті тұрақты өзара әрекеттесу дағдыларын қалыптастыруға көмектеседі. Эмоционалды интеллект (ЭИ) студенттердің жеке тұлғасын дамытуда маңызды рөл атқарады, олардың әлеуметтік, эмоционалдық және кәсіби дағдыларының қалыптасуына ықпал етеді. Жұмыста эмоционалдық интеллект деңгейі мен тұлғалық және кәсіби өсу табыстары арасындағы байланысты көрсететін университет студенттері арасында жүргізілген эмпирикалық зерттеудің нәтижелері берілген. Зерттеу нәтижелері білім беру бағдарламаларына эмоционалдық құзыреттілікті дамытуға бағытталған іс-шараларды енгізу қажеттілігін көрсетеді. Мақала педагогтарға, психологтарға, білім беру ұйымдарының басшыларына және жеке тұлғаны дамыту және студенттердің оқуының тиімділігін арттыру мәселелеріне қызығушылық танытқан зерттеушілерге арналған.

https://doi.org/10.48081/YJUZ8779

2025

Выпуск 2

Бұл мақалада жоғары білім жүйесінде тарих ғылымы саласында жоғары білікті мамандарды даярлау мақсатында, проблемалық-модульдік технологияны енгізу мен бейімдеудің теориялық және әдіснамалық негіздемесі ұсынылған. Мақала «Қазақстанның Солтүстік-Шығысында жергіліктендіру саясатын зерделеуде проблемалық-модульдік технологияны қолдану» тақырыбындағы докторлық диссертация аясында жазылған. Проблемалық-модульдік оқыту студенттерді таным процесіне белсенді тартуға, проблемалық тапсырмаларды шешуге және білімді өздігінен игеруге бағытталған инновациялық педагогикалық технология. Тарихты оқыту контекстінде проблемалық-модульдік технологияны (ПМТ) қолдану тарихи фактілерді талдау, себеп-салдар байланыстарын анықтау және өз пікірлерін қалыптастыру қабілеттерін дамыта отырып, сыни және аналитикалық ойлау деңгейін айтарлықтай арттыруға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, технология гуманитарлық пәндер және тарихи цикл пәндері аясында пәнаралық потенциалға ие. Бұл тәсіл оқу материалын игерумен шектелмей, студенттердің кәсіби және зерттеу міндеттерін шешуге қажетті құзыреттіліктерін қалыптастыруға ықпал етеді. Тақырыптың өзектілігі сонымен қатар, ойлау икемділігіне, әлеуметтік және саяси жағдайлардың құлаштай трансформациялану жағдайларына бейімделу қабілетіне ие мамандарды даярлау қажеттілігімен айқындалады. Проблемалық-модульдік оқыту білім беру процесіне қойылатын заманауи талаптарға сай педагогикалық әдіс-тәсілдерді қолдануды, студенттерге түрлі тарихи дереккөздермен жұмыс жасауды, топтарда тиімді ынтымақтасуды және практикалық міндеттерді шешуді меңгеруге мүмкіндік береді, бұл болашақ тарихшылардың кәсіби қызметі үшін маңызды шарттардың бірігейлері. Аталғандар, жоғары білім саласындағы педагогикалық практикаларды жетілдіру аясында ПМТ-ның тарихты оқытудағы рөлін зерттеуде өзектілігін анықтайды.

https://doi.org/10.48081/QDWT7716

2025

Выпуск 2

Мақалада жоғарғы оқу үдерісіндегі білім алушылардың перфекционистік деңгейлерін саралауда студенттердің арасында мазасыздық пен депрессия деңгейлері жоғары, күйзеліске қарсы тұра алу қабілеттерінің төмендеуі мен суициалдық мінез-құлыққа бейімділіктің жоғары екендігі анықталған ғалымдардың еңбектеріне теориялық талдаулар беріліп соның негізінде перфекционизм деңгейі жоғары студенттердің қажеттілік-мотивациялық саласының ерекшелігі қарастырылады. Перфекционизм деңгейлері жоғары адамдардың мәселесі жан-жақты талданса да әлі күнге дейін өзекті мәселелердің бірі екендігі белгілі, ендеше педагогика және психология ғылымдарында: өмір әрекеттерінің әртүрлі салаларында перфекционизмнің мәні неде; перфекционизмнің жағымды жақтары бар ма; перфекционизм құрылымы мен критерийлері неде; жетістікке ұмтылудың жағымды мәні неде; перфекционизмнің дені сау типтерінің қалыптасу детерминанттары неде т.с.с. сұрақтарға қазіргі күнге дейін толық, нақты жауаптардың болмауы аталған тақырыптың өзектілігін аша түседі. Перфекционизімінің негізгі мәселелерін талдай келе жоғарғы деңгейдегі перфекционист студенттердің қажеттілік-мотивациялық аймақтарының ерекшеліктерінің талдауларына тоқталамыз. Зерттеудің жалпы теориялық болжамдарына сәйкес білім алушылардың жетістікке ұмтылулары арқылы деструктивті және конструктивті перфекционизмдерін қанағаттандыруда қажеттіліктерін әртүрлі мотивтер арқылы жүзеге асырады. Зерттеудің мақсаты ретінде перфекционизм типологияларына тәуелді тұрғыда жетістікке жету қажеттіліктер құрылымын салыстыру болып табылады. Жетістікке жетуге деген қажеттілік перфекционизмнің жоғары деңгейі бар студенттер үшін жетекші бола отырып, жетістікке жету және өзін-өзі реттеу, өзектендіруді жүзеге асыру мотивациясы арқылы (сындарлы (конструктивті) перфекционизмі бар студенттер үшін) немесе сәтсіздікке жол бермеу мотивациясы және өзіне маңызды тұлғалардың келісімін алу мотивациясы арқылы жүзеге асырылу (деструктивті перфекционистер үшін) деңгейлерін көрсететін салыстырмалы эмпирикалық зерттеу жүргізіліп, зерттеу нәтижелерінің толығымен эксперименттік және бақылау топтарының көрсеткіштері салыстырмалы түрде талданып, нәтижелеулері ұсынылады.

https://doi.org/10.48081/DFKW7314

2025

Выпуск 2

В статье рассматривается роль информационной системы «Реестр образовательных программ высшего и послевузовского образования» (Реестр ОП) в обеспечении качества высшего образования в Казахстане. Реестр ОП выступает важным инструментом контроля, стандартизации и модернизации образовательных программ, позволяя адаптировать их к актуальным требованиям рынка труда и профессиональных стандартов. В условиях динамичного экономического развития страны особенно важно обеспечить подготовку специалистов, обладающих востребованными компетенциями в цифровой экономике. В исследовании применены методы системного и структурного анализа, контент-анализ нормативных документов и образовательных программ, а также количественный анализ статистических данных за 2021–2024 годы. Основные результаты показывают, что Реестр ОП способствует повышению качества образовательных программ за счет строгих критериев включения, регулярной актуализации в соответствии с профессиональными стандартами и требованиями рынка труда. Установлено, что значительное количество образовательных программ интегрируют цифровые технологии, предпринимательские навыки и компоненты международного опыта. Анализ статистических данных выявил, что число заявок на обновление образовательных программ увеличивается ежегодно, что свидетельствует о высокой динамике модернизации образования. В то же время снижение количества отклоненных заявок указывает на рост качества программ, разрабатываемых организациями высшего и послевузовского образования. Также установлено, что Реестр ОП стимулирует интеграцию международного опыта, включая совместные и двудипломные программы с зарубежными университетами. Таким образом, Реестр ОП выполняет важную регуляторную функцию, способствуя совершенствованию системы подготовки кадров, формированию современных компетенций у выпускников и интеграции национального образования в глобальное образовательное пространство

https://doi.org/10.48081/REDO9624

2025

Выпуск 2